Το ΝΑΤΟ και εμείς

Clker-Free-Vector-Images / pixabay
Στις 20 Ιουλίου του 1974 η Τουρκία εισέβαλε στην Κύπρο, επικαλούμενη την ιδιότητά της ως εγγυήτριας δυνάμεως και με πρόσχημα το πραξικόπημα ελληνικών μονάδων εναντίον του νομίμου προέδρου της Αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Η απόβαση (επιχείρηση «Αττίλας Ι») έγινε εύκολα και χωρίς σοβαρή αντίσταση, αφού οι ακτογραμμές της Κερύνειας και της Καρπασίας ήταν αφύλακτες. Τα ελληνικά στρατεύματα στην Κύπρο ελέγχονταν από την στρατιωτική χούντα που κυβερνούσε την Ελλάδα, και αυτή είχε αποσύρει τις ελληνικές μονάδες από την ακτή και τις είχε μετακινήσει στην Λευκωσία. Στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε μία γενική επιστράτευση-φιάσκο, ενώ η χούντα αδρανοποίησε και μάλιστα παρεμπόδισε την παρέμβαση των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων στην Κύπρο.

Μελέτης Η. Μελετόπουλος
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ

Στις 23 Ιουλίου η χούντα κατέρρευσε και εκλήθη από το Παρίσι ο πρώην πρωθυπουργός Κ.Καραμανλής να αναλάβει την πρωθυπουργία. Ταυτόχρονα οι ΗΠΑ επέβαλαν εκεχειρία και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις των Τούρκων προσωρινώς σταμάτησαν. Στην Γενεύη αποστέλλεται ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών Γεώργιος Μαύρος και ξεκινούν διαπραγματεύσεις με την τουρκική αντιπροσωπεία. Αλλά μεσούσης της διαπραγμάτευσης και εντελώς αιφνιδιαστικά η Τουρκία στις 14 Αυγούστου εξαπολύει νέα επίθεση (επιχείρηση «Αττίλας ΙΙ»). Οι διαπραγματεύσεις καταρρέουν και ο Καραμανλής το ίδιο βράδυ εξαγγέλλει την αποχώρηση της Ελλάδος από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ.

Κρίνοντας εκ των υστέρων η απόφαση ήταν σφαλώς λάθος, διότι στερούσε την Ελλάδα από την τεχνική δυνατότητα να αξιοποιήσει την θέση της στο ΝΑΤΟ ώστε να μεταφέρει την κυπριακή τραγωδία στο κέντρο της συμμαχίας και να επιδιώξει την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων μπλοκάροντας πχ. κάθε απόφαση της συμμαχίας μέχρι να λυθεί το πρόβλημα. Επίσης η ελληνική πλευρά περιήλθε σε θέση αιτούντος όταν ήδη από το 1975 έθεσε η ίδια θέμα επιστροφής της στην συμμαχία, με αποτέλεσμα οι Τούρκοι να θέσουν βέτο σε μία τέτοια προοπτική. Όταν τελικώς η Ελλάδα επέστρεψε στο ΝΑΤΟ το 1980, παρέμειναν εκκρεμή τα όρια του επιχειρησιακού ελέγχου του στρατηγείου της Λάρισσας και του αεροπορικού και ναυτικού ελέγχου της νοτιοανατολικής πτέρυγας.

Αλλά όποιος έχει ζήσει το κλίμα των ημερών, γνωρίζει ότι η αποχώρηση από το ΝΑΤΟ αποφασίστηκε γιατί η ολόκληρη η ελληνική κοινωνία είχε διαποτιστεί από μένος εναντίον του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ που δεν απέτρεψαν την τουρκική εισβολή και δεν παρενέβησαν έστω και εκ των υστέρων για να την αναιρέσουν. Και αυτό το κλίμα μπορούσε τότε, πάρα πολύ εύκολα, να οδηγήσει σε αποσταθεροποίηση και ανατροπή της συνολικής γεωπολιτικής θέσης της Ελλάδος, όπως αυτή είχε προσδιοριστεί μετά τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η πολυετής δυσλειτουργία της συμμαχίας μεσούντος του Ψυχρού Πολέμου ήταν εξαιρετικά προβληματική. Αλλά ήταν αποτέλεσμα της αποτυχίας της συμμαχικής ηγεσίας να επιλύσει μία σοβαρή διαφορά μεταξύ δύο μελών της. Ασφαλώς το αδιάλλακτο μέρος ήταν η Τουρκία, η οποία είχε πραγματοποιήσει μία εισβολή μεσαιωνικού τύπου, με μαζικές δολοφονίες, βιασμούς, απαγωγές, καταστροφές και τελικά κατάληψη εδάφους τρίτου ανεξάρτητου κράτους, ουσιαστικά χωρίς καμμία αντίδραση και καμμία συνέπεια από πλευράς ΝΑΤΟ. Η βαθύτερη αιτία της μη αντίδρασης ήταν ότι η Τουρκία κατείχε σημαντική γεωστρατηγική θέση στην διάταξη των νατοϊκών δυνάμεων έναντι της Ρωσσίας, την οποία δεν παρείχε ως δεδομένη στην Δύση.

Αν τότε υπήρξαν σοβαρά προβλήματα στην συμμαχία, αντιλαμβάνεται κανείς ότι σήμερα μία άμεση στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ δύο μελών της μπορεί εύκολα να την οδηγήσει στην αποδόμησή της, δεδομένου μάλιστα ότι δεν υπάρχει πλέον το ανασχετικό ψυχροπολεμικό πλαίσιο. Ίσως λοιπόν μία παρέμβαση του ΓΓ του ΝΑΤΟ στην πλευρά που επιδιώκει να αναιρέσει τις συνθήκες και το διεθνές δίκαιο να ήταν σωστική, όχι μόνον για την ειρήνη αλλά και για την ίδια την συμμαχία.
Print Friendly and PDF
Μοιράσου στο Google Plus
Αν βρήκατε το άρθρο ενδιαφέρον, κάντε κλικ εδώ
Η Freepen.gr ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει για τα άρθρα / αναρτήσεις που δημοσιεύονται και απηχούν τις απόψεις των συντακτών τους. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών ή ότι υπάρχει κάποιο σφάλμα, επικοινωνήστε μέσω e-mail.

Για γρήγορη και άμεση ενημέρωση ακολουθείστε μας στο Twitter και στο Google+.