 |
| από το κανάλι του Αλέξη Τσίπρα στο youtube |
Του Στρατή Μαζίδη
Ο πρώην πρωθυπουργός επιχείρησε να απευθυνθεί σχεδόν σε κάθε πολιτικό και ιδεολογικό ακροατήριο. Ιωάννης Μακρυγιάννης, Ρήγας Φεραίος και κατεχόμενη Κύπρος για τους πατριώτες· αναφορές στη ΛOAΤΚΙ κοινότητα και την κλιματική αλλαγή για το προοδευτικό ακροατήριο· καταδίκη του πολέμου στο Ιράν για όσους δεν ταυτίζονται ούτε με τη Δύση ούτε με την Ανατολή. Όμως αυτή η προσπάθεια να δοθούν «λίγα σε όλους» καταλήγει συχνά να μη δίνει τίποτε ουσιαστικό σε κανέναν.
Γιατί πώς μπορείς από τη μία να μιλάς για ασφαλή σύνορα και από την άλλη να εκπέμπεις ένα μήνυμα απόλυτης συμπερίληψης προς όσους τα περνούν παράνομα; Και πώς μπορείς να καταγγέλλεις σήμερα τους συμβιβασμούς της Δύσης, όταν το 2015 εξελέγης υποσχόμενος ρήξη με την Ευρωζώνη, πήρες ισχυρή λαϊκή εντολή μέσω δημοψηφίσματος και τελικά επέλεξες τον συμβιβασμό;
Ακόμη και το όνομα του νέου εγχειρήματος δείχνει ένα γνώριμο πολιτικό μοτίβο. Από το πιο ανοιχτό και ευρύ φημολογούμενο «Ορίζοντες», καταλήξαμε στο ΕΛΑΣ — Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη. Ο ίδιος ο τίτλος οριοθετεί εξαρχής το κοινό στο οποίο απευθύνεται και δυσκολεύει το άνοιγμα προς ευρύτερα ακροατήρια. Κι αν αυτή η αναφορά στην Αριστερά συνοδευόταν από μια πιο αυθεντική συνέχεια της πατριωτικής Αριστεράς, όπως την εξέφρασαν προσωπικότητες όπως ο Μίκης Θεοδωράκης ή ο Μανώλης Γλέζος, ίσως να είχε διαφορετικό πολιτικό βάρος. Ακόμη και το σήμα, πάντως, δύσκολα αποπνέει κάτι νέο ή εμπνευσμένο.
Θυμάμαι χαρακτηριστικά το καλοκαίρι του 2015 όταν δημιουργήθηκε η Λαϊκή Ενότητα και το πως αυτοπεριχαρακώθηκε αριστερά με αποτέλεσμα να μείνει εκτός Βουλής. Ο αείμνηστος παλιός βουλευτής και φίλος Θεόδωρος Κατσανέβας μου έλεγε πως μάλλον πρόκειται για Λαϊκή Στενότητα.
Ο κ. Τσίπρας δείχνει να επιδιώκει πολιτική επαναφορά χωρίς ουσιαστική ανανέωση. Παρά τις ενδιαφέρουσες επικοινωνιακές ιδέες — όπως η ομιλία με φόντο την Ακρόπολη σε μια περίοδο όπου η συζήτηση για τον πύργο του Ελληνικού κυριαρχεί στα κοινωνικά δίκτυα — δεν καταφέρνει να πείσει ότι παρουσιάζει κάτι πραγματικά διαφορετικό. Περισσότερο θυμίζει έναν πολιτικό που προσπαθεί να χωρέσει όλες τις τάσεις και όλα τα ακροατήρια κάτω από την ίδια ομπρέλα, με αποτέλεσμα να χάνεται η σαφήνεια του μηνύματος.
Χαρακτηριστική η ονομαστική αναφορά του σε πρόσωπα και το πως δυσκολεύονται να ανταπεξέλθουν στην καθημερινότητα. Ξέχασε όμως πως ήταν κι αυτός πρωθυπουργός για 4 χρόνια και 9 μήνες. Για την υπερφορολόγηση όμως καμία κριτική.
Ακόμη και οι συμβολισμοί παραπέμπουν έντονα στο παρελθόν. Όπως ο Ανδρέας Παπανδρέου το 1981 είχε το «κοριτσάκι της Αλλαγής», ομοίως κι ο κ. Τσίπρας είχε ένα κοριτσάκι να του φέρει το χαρτί με το όνομα του νέου κόμματος δίνοντας την εντύπωση μιας προσπάθειας αναπαραγωγής παλαιών πολιτικών εικόνων αντί διαμόρφωσης μιας νέας ταυτότητας.
Ίσως όλα τα παραπάνω να ακούγονται αυστηρά. Ωστόσο, την περίοδο 2019–2023 ο Αλέξης Τσίπρας είχε απέναντί του μια κυβέρνηση που δέχθηκε σφοδρή κοινωνική κριτική για τη διαχείριση της πανδημίας, της οικονομίας και των κοινωνικών διχασμών. Ποιος ξεχνά την περιθωριοποίηση όσων αρνήθηκαν τον εμβολιασμό; Παρ’ όλα αυτά όχι μόνο δεν κατάφερε να επιστρέψει στην εξουσία, αλλά είδε και τον ΣΥΡΙΖΑ να εισέρχεται σε βαθιά κρίση με τα ποσοστά του να βυθίζονται.
Και για όλα όσα ακολούθησαν έκτοτε στην πολιτική ζωή της χώρας και το πώς δίνουν την εικόνα να έχουν αποκτήσει καθεστωτική αντίληψη ορισμένα στελέχη της σημερινής κυβέρνησης, ευθύνεται και ο Αλέξης Τσίπρας με την τραγική του αποτυχία το 2023.
Κι είναι κρίμα για τον ίδιο, γιατί σε σχέση με τη σημερινή κυβέρνηση η δική του θητεία αποτιμάται από πολλούς ως πιο αποτελεσματική σε ορισμένους τομείς, όπως τα ελληνοτουρκικά και η δημόσια υγεία.
Βεβαίως, δεν αποκλείεται ο πρώην πρωθυπουργός να καταφέρει να επανέλθει ως κυρίαρχη δύναμη της ευρύτερης κεντροαριστεράς, ιδίως όσο ο χώρος παραμένει κατακερματισμένος και το ΠΑΣΟΚ αδυνατεί να ανακτήσει δυναμική.
Ίσως τελικά αυτό να εξηγεί και τη διαρκή..."κυριαρχία" της Νέας Δημοκρατίας. Όχι απαραίτητα επειδή η κοινωνία είναι ικανοποιημένη ή επειδή αναζητά απλώς «σταθερότητα» όπως αρέσκονται να υποστηρίζουν οι κυβερνώντες, αλλά επειδή ένα μεγάλο κομμάτι πολιτών που ζητά πραγματική αλλαγή, κοινή λογική και αξιοπρέπεια επιλέγει δυστυχώς την αποχή γιατί δε βρίσκει κάποιον να την εκφράσει, επιτρέποντας τελικά σε όσους έμαθαν να βολεύονται σε μια αίσθηση ψευδο-ασφάλειας και δήθεν σταθερότητας να αποφασίζουν για το μέλλον της χώρας.