Το γεωπολιτικό παιχνίδι της Τουρκίας στη Σομαλία - Τουρκοποίηση των Ε.Δ. της χώρας

Για τους Σομαλούς, το νέο έτος μπορεί να μη φέρει την ειρήνη, καθώς οι εντάσεις είναι υψηλές την παραμονή των θερμών κοινοβουλευτικών και προεδρικών εκλογών. Η ανακοίνωση της κυβέρνησης Trump να αποσύρει αμερικανικά στρατεύματα από τη Σομαλία μέχρι τον Ιανουάριο δε θα μπορούσε να έχει χειρότερο timming και θα παρουσιάσει σοβαρές προκλήσεις για τη Σομαλία, όπου οι μαχητές του al-Shabab αναζητούν μια ευκαιρία σε μια ταραχώδη εκλογική περίοδο. Η πρόσφατη επίθεση αυτοκτονίας που στόχευσε τον Πρωθυπουργό— και σκότωσε τρεις ανώτερους διοικητές-δείχνει πόσο εύθραυστη είναι η υποδομή ασφαλείας της Σομαλίας.

Μουσταφά Γκουρμπούζ - ahvalnews.com / Παρουσίαση Freepen.gr

Η πυριτιδαποθήκη μπορεί να εκραγεί λόγω της κλιμακούμενης φύσης ενός περιφερειακού παιχνιδιού εξουσίας πριν από τις προεδρικές εκλογές που έχουν προγραμματιστεί για τις αρχές Φεβρουαρίου. Η Σομαλία έχασε την προθεσμία για να διεξάγει βουλευτικές εκλογές στις 1 Δεκεμβρίου που συμφωνήθηκαν από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και έξι περιφερειακά κράτη νωρίτερα μέσα στο έτος. Προς το παρόν, δεν έχουν προγραμματιστεί νέες εκλογές.

Η σομαλική αντιπολίτευση ανησυχεί για την τουρκική παρέμβαση μέσω ένοπλης υποστήριξης στις ειδικές αστυνομικές δυνάμεις του Χαραμάαντ, οι οποίες χρησιμοποίησαν πρόσφατα ζωντανές σφαίρες εναντίον ειρηνικών διαδηλωτών στο Μογκαντίσου. Ο πρόεδρος της Σομαλίας, Μοχάμεντ Αμπντουλάχι Φαρμάχο έχει υποστηριχθεί από την Τουρκία, το Κατάρ και την Αιθιοπία, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Αίγυπτος και η Κένυα υποστηρίζουν την αντιπολίτευση. Η διεθνής ανάμιξη σε αυτή την ευαίσθητη χρονική περίοδο μπορεί να αποβεί καταστροφική για τη Σομαλία που έχει υποστεί πόλεμο, όπως και τα σχέδια της τουρκικής κυβέρνησης να στείλει 1.000 τουφέκια G3 και 150.000 σφαίρες στο Harama'ad. Κατηγορώντας την Κένυα για ανάμειξη στις εσωτερικές της υποθέσεις, η κυβέρνηση της Σομαλίας διέκοψε πρόσφατα τις διπλωματικές της σχέσεις με το Ναϊρόμπι, παρά το γεγονός ότι οι ειρηνευτικές δυνάμεις της Κένυας ήταν στρατηγικά σημαντικές για την ασφάλεια των συνόρων της Σομαλίας.

Η Τουρκία διατηρεί τη μεγαλύτερη στρατιωτική υπερπόντια βάση της στη Σομαλία. Η τουρκική κυβέρνηση αύξησε τις επενδύσεις της στη Σομαλία ως μέρος της προβολής της δύναμης της Ερυθράς Θάλασσας, η οποία είναι αποτέλεσμα μιας βαθύτερης κρίσης στον κόλπο μετά τον αποκλεισμό του Κατάρ το 2017. Ένα κουαρτέτο υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας-που περιλαμβάνει τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν και την Αίγυπτο—έχει θορυβηθεί με τον τουρκικό στρατιωτικό επεκτατισμό στο Κέρας της Αφρικής.

Λόγω της στρατηγικής της θέσης, η Σομαλία θεωρείται ως μια κρίσιμη χώρα για την προστασία της" Αραβικής πατρίδας", έτσι η επίδειξη ισχύος της Τουρκίας έχει διαταράξει βαθιά το Κουαρτέτο. Ο περιφερειακός ανταγωνισμός για το Κέρας της Αφρικής είχε ως αποτέλεσμα το σουδανικό πραξικόπημα του 2019, τερματίζοντας την 30ετή κυριαρχία του Ομάρ αλ-Μπασίρ, στενού συμμάχου του Ερντογάν. Η απώλεια του Σουδάν ήταν ένα σημαντικό πλήγμα για την Άγκυρα, και όμως, η τουρκική κυβέρνηση αναδείχθηκε νικηφόρα στην εξασφάλιση της Τρίπολης ενάντια στους ίδιους περιφερειακούς αντιπάλους διπλασιάζοντας τη στρατιωτική της δέσμευση. Αξιοποιώντας την εξομάλυνση στις σχέσεις Ισραήλ-Σουδάν, η Αίγυπτος αύξησε τον στρατιωτικό ακτιβισμό της ενάντια σε αυτό που αποκαλούσε "κακόβουλες τουρκικές κινήσεις στη Σομαλία" για τον έλεγχο της Ερυθράς Θάλασσας.

Σε σύγκριση με τους αντιπάλους της, η Τουρκία έχει κάποια πλεονεκτήματα στη Σομαλία. Αντί της "διπλωματίας" που επιδιώκεται από τα νέα έθνη του κόλπου, η τουρκική εμπλοκή χτίστηκε μέσω μιας μαλακής ισχύος μακροπρόθεσμα. Ο Ερντογάν ήταν ο πρώτος μη Αφρικανός ηγέτης που επισκέφθηκε το Μογκαντίσου το 2011 και η Τουρκία έχει προσφέρει ανθρωπιστική βοήθεια, αναπτυξιακά έργα και εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις εν μέσω καταστροφικού λιμού στη χώρα που έχει πληγεί από τον πόλεμο. Ως πρώτη στην τουρκική εξωτερική πολιτική, η Τουρκία διόρισε ειδικό απεσταλμένο για τη Σομαλία το 2018, αναθέτοντάς του να ανανεώσει τις διαπραγματεύσεις μεταξύ της κυβέρνησης του Μογκαντίσου και της αποσχισθείσας περιοχής της Σομαλίας.

Ως σταδιακή μετάβαση από τη μαλακή στη σκληρή δύναμη, η Άγκυρα έχει αρχίσει να εκπαιδεύει την επόμενη γενιά Σομαλών αξιωματικών και το ένα τρίτο του συνόλου των Σομαλικών στρατιωτικών δυνάμεων λαμβάνει την εκπαίδευσή τους στα Τουρκικά μετά από ένα εντατικό μάθημα τουρκικής γλώσσας και ορκίζεται στη γλώσσα. Ορισμένες τελετουργικές τελετές των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων παρατηρούνται επίσης από τους νεαρούς Σομαλούς αξιωματικούς, όπως ο εορτασμός των πεσόντων στην Οθωμανική εκστρατεία κατά της Βρετανίας στην Καλλίπολη και το τραγούδι του τουρκικού στρατιωτικού ύμνου.

Η Τουρκία αύξησε επίσης τις οικονομικές της επενδύσεις στη χώρα: ο Όμιλος Albayrak—που συνδέεται με την οικογένεια του Ερντογάν— έχει λάβει επιχειρησιακά δικαιώματα στο λιμάνι του Μογκαντίσου και μια άλλη τουρκική εταιρεία εκμεταλλεύεται τώρα το αεροδρόμιο της πόλης. Πρόσφατα, η Τουρκία ανακοίνωσε ότι θα εξοφλήσει 2,4 εκατομμύρια δολάρια από το χρέος της Σομαλίας στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Η Τουρκία, ωστόσο, αντιμετωπίζει μια πραγματική πρόκληση αυτή τη φορά. Δυναμικά στοιχήματα για το καθεστώς Farmaajo με την ενίσχυση της ειδικής αστυνομίας μπορεί να αποτύχει. Πριν από τις μεγάλες εκλογές, οι προηγούμενες μικρές εκλογές στα νοτιοδυτικά και στο Jubaland, όπου ο Farmaajo ώθησε τους υποψηφίους του, προκάλεσε βία και σχεδόν οδήγησε σε αντιπαράθεση με την Κένυα και την Αιθιοπία. Παρά το γεγονός ότι Αντίς Αμπέμπα συμπλέει με Αγκυρα στην υποστήριξη τιυ Farmaajo, η πρόσφατη έκρηξη του εμφυλίου πολέμου στην περιοχή Tigray ήταν δαπανηρή για τον αιθιοπικό στρατό, προκαλώντας φόβους της κατάρρευσης του κράτους με αλυσιδωτές επιπτώσεις στο Κέρας της Αφρικής. Σε περίπτωση που τα αποτελέσματα των εκλογών δεν γίνουν αποδεκτά από καμία πλευρά, το Farmaajo ή την αντιπολίτευση, η Σομαλία μπορεί να αντιμετωπίσει μια πραγματική κρίση νομιμότητας.

Η αρχιτεκτονική ασφαλείας της Σομαλίας είναι πιο εύθραυστη και η ανάμιξη από περιφερειακούς παίκτες, είτε η Τουρκία είτε οι αντίπαλοί της στον κόλπο, θα εξυπηρετήσει ένα αποσταθεροποιητικό αποτέλεσμα που θα μπορούσε να ξεδιπλώσει τις αντιπαλότητες των φατριών.

Ένα τέτοιο σενάριο θα ωφελήσει μόνο την Αλ Σαμπάμπ και άλλες εξτρεμιστικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένου του Ισλαμικού Κράτους στο Κέρας της Αφρικής.

Print Friendly and PDF
Μοιράσου στο Google Plus
Αν βρήκατε το άρθρο ενδιαφέρον, κάντε κλικ εδώ
Η Freepen.gr ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει για τα άρθρα / αναρτήσεις που δημοσιεύονται και απηχούν τις απόψεις των συντακτών τους. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών ή ότι υπάρχει κάποιο σφάλμα, επικοινωνήστε μέσω e-mail.

Για γρήγορη και άμεση ενημέρωση ακολουθείστε μας στο Twitter και στο Google+.