Είναι έτοιμος ο Πούτιν να κατακτήσει την Ευρώπη με οποιοδήποτε κόστος;

ΑFΡ / Οlga ΜΑLTSΕVA
Παρουσιάζοντας τη Ρωσία ως μοναδική κακιά, οι δυτικοί σχολιαστές παρερμηνεύουν κάθε κίνησή της

Η νέα χρονιά ξεκίνησε σχεδόν με τον ίδιο τρόπο που τελείωσε η παλιά: με προβλέψεις ότι η Ρωσία θα μπορούσε να εισβάλει στην Ουκρανία πριν λιώσει το χιόνι. Πίσω από αυτές τις ακόμη ανεκπλήρωτες προφητείες, ωστόσο, κρύβονται κάποιες αρκετά τρανταχτές υποθέσεις.

Paul Robinson, a professor at the University of Ottawa - rt.com / Παρουσίαση Freepen.gr

Υπάρχουν δύο παράγοντες πίσω από κάθε πιθανή απειλή: ικανότητα και πρόθεση. Δεν υπάρχει αμφιβολία πως η Ρωσία έχει στη διάθεσή της την στρατιωτική δύναμη που απαιτείται για να εισβάλει στην Ουκρανία. Το ερώτημα είναι αν σκοπεύει να το κάνει. Υποστηρίζει την ευρέως διαδεδομένη πεποίθηση ότι θα το κάνει, συνιστά μια υπόθεση πως η Ρωσία είναι ένας κακόβουλος παράγοντας, που σκοπεύει να κάνει κακά πράγματα για χάρη του...να κάνει κακά πράγματα.

Χαρακτηριστικό αυτού του είδους σκέψης είναι ένα άρθρο της Anne Applebaum που δημοσιεύτηκε αυτή την εβδομάδα στο The Atlantic. Αναλύοντας τις προθέσεις του Ρώσου Προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν, η Applebaum λέει στους αναγνώστες ότι ο Πούτιν στοχεύει «να ενισχύσει την απολυταρχία του, να υπονομεύσει όλες τις δημοκρατίες - και να ωθήσει τη ρωσική πολιτική επιρροή όσο το δυνατόν περισσότερο. Να διαλύσει το ΝΑΤΟ. Να καταστρέψει την Ευρωπαϊκή Ένωση. Να αφαιρέσει την αμερικανική επιρροή από την Ευρώπη και οπουδήποτε αλλού, για πάντα». Στην πορεία, επιδιώκει επίσης «να πραγματοποιήσει το μακροχρόνιο όνειρό του να αφαιρέσει την Ουκρανία από τον χάρτη».

Αυτές είναι κάποιες φιλόδοξες προθέσεις! Όχι μόνο είναι ξεκάθαρα μη ρεαλιστικά – εξαλείφοντας την αμερικανική επιρροή «παντού» και «για πάντα»! – αλλά ο Πούτιν δεν έχει δηλώσει ποτέ δημόσια τίποτα από αυτά, ούτε μια φορά. Ο προσδιορισμός των επιθυμιών των άλλων είναι δύσκολος γιατί περιλαμβάνει το να μπουν στο μυαλό τους. Για να το κάνετε αυτό, αξίζει να προσέχετε τι λένε. Αλλά ο Πούτιν δεν είπε ποτέ ότι επιθυμεί «να αφαιρέσει την Ουκρανία από τον χάρτη», «να υπονομεύσει όλες τις δημοκρατίες» (στην πραγματικότητα, έχει καλές σχέσεις με πολλά δημοκρατικά κράτη, όπως το Ισραήλ, την Ινδία και την Αρμενία), «να διαλύσει το ΝΑΤΟ», να καταστρέψει την Ευρωπαϊκή Ένωση» και ούτω καθεξής. Η Applebaum απλά το επινοεί αυτό.

Οι προθέσεις των ανθρώπων μπορούν επίσης να συναχθούν από αυτό που κάνουν. Για τους Applebaums του κόσμου, το ρεκόρ της Ρωσίας είναι ένα ρεκόρ επιθετικότητας – εναντίον της Ουκρανίας, της Γεωργίας και των ΗΠΑ, με τη μορφή υποτιθέμενης εκλογικής παρέμβασης και παρόμοια. Από αυτό συνάγουν ένα μοτίβο και προβλέπουν πως η επιθετικότητα του παρελθόντος θα επαναληφθεί στο μέλλον.

Το πρόβλημα με αυτόν τον τύπο ανάλυσης είναι ότι λειτουργεί μόνο εάν επιλέξετε κατάλληλα παραδείγματα και στη συνέχεια ερμηνεύσετε αυτά τα παραδείγματα με τρόπους που ενισχύουν τις προκαταλήψεις σας. Σύμφωνα με την Applebaum, για παράδειγμα, η Ρωσία «εισέβαλε» στη Γεωργία το 2008 και αυτό αποδεικνύει την έμφυτη κακία της. Η πραγματικότητα του πολέμου της Γεωργίας του 2008, ωστόσο, είναι μάλλον διαφορετική – ήταν η γεωργιανή πλευρά που έριξε τους πρώτους πυροβολισμούς. Το μοτίβο δεν είναι ακριβώς αυτό που φαντάζεται η Applebaum.

Στην πραγματικότητα, η λεπτομερής ανάλυση της ρωσικής συμπεριφοράς αποκαλύπτει σημαντική προσοχή και αυτοσυγκράτηση, ακόμη και όταν χρησιμοποιείται στρατιωτική δύναμη. Δεν υπάρχει απολύτως προηγούμενο στη μετασοβιετική εποχή για να εξαπολυθεί κάτι σαν μια πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία χωρίς καμία απολύτως πρόκληση.

Αυτό είναι ένα σημείο που αναφέρεται καλά σε ένα άρθρο του Ρώσου δημοσιογράφου Leonid Radzikhovsky στο The Insider, μια έκδοση που δε διακρίνεται ακριβώς ότι είναι υπέρ του Πούτιν - αντίθετα, αποτελεί κανονικό αγκάθι στα μάτια των ρωσικών αρχών και χαρακτηρίζεται ως ένας «ξένος πράκτορας» του Υπουργείου Δικαιοσύνης για συνδέσμους με χρηματοδότηση στο εξωτερικό. Ο Radzikhovsky σχολιάζει ότι όσοι πιστεύουν πως η Ρωσία θα εισβάλει στην Ουκρανία υποθέτουν ότι ο Πούτιν είναι ένας μανιακός στο καλούπι του Αδόλφου Χίτλερ. Αλλά δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος να πιστεύουμε ότι είναι.

Το 2008, σημειώνει ο Radzikhovsky, οι Ρώσοι είχαν καταστρέψει τον γεωργιανό στρατό. Θα μπορούσαν να είχαν κατακτήσει ολοκληρωτικά τη Γεωργία αν ήθελαν. Αντίθετα, γύρισαν και πήγαν σπίτι. Θα έκανε κάτι τέτοιο ο Χίτλερ; Σίγουρα όχι.

Ομοίως, το 2014, μετά τη Μάχη του Ιλοβάισκ, άνοιξε ο δρόμος για τους φιλορώσους αυτονομιστές να προχωρήσουν όσο πιο δυτικά ήθελαν, «να καταλάβουν την Οδησσό, το Χάρκοβο και να πάνε στο Κίεβο». Θα μπορούσε εύκολα να τους ακολουθήσει ο ρωσικός στρατός και οι Ουκρανοί δε θα ήταν σε θέση να αντισταθούν. Το Κίεβο ισχυρίζεται πως οι δυνάμεις της Μόσχας ήταν ενσωματωμένες στο πλευρό των αυτονομιστών - μια θέση που η Ρωσία αρνείται σταθερά. Σε κάθε περίπτωση, δεν προχώρησαν περαιτέρω στην Ουκρανία.

Τίποτα από αυτά δεν υποδηλώνει ότι ο Πούτιν ή η ρωσική ηγεσία στο σύνολό της είναι χιτλερικοί τρελοί που θέλουν να εισβάλουν και να καταλάβουν μια ξένη χώρα. Αντιθέτως, δείχνει ένα σύστημα που είναι έτοιμο να χρησιμοποιήσει βία όταν είναι απαραίτητο, αλλά που της επιβάλλει πολύ αυστηρά όρια όταν το κάνει. Αυτό είναι, φυσικά, κάπως διαφορετικό από την προσέγγιση των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους, οι οποίοι έχουν δείξει ότι είναι αρκετά πρόθυμοι να εμπλακούν σε ολοκληρωτικό πόλεμο, όπως έκαναν στην εισβολή τους στο Ιράκ. 

Ένας άλλος τρόπος προσδιορισμού της πρόθεσης είναι μέσω αυτού που οι αναλυτές πληροφοριών αποκαλούν «ενδείξεις και πίνακες προειδοποίησης». Καταρτίζονται λίστες με δείκτες που, εάν εντοπιστούν, υποδηλώνουν ότι κάποιο μελλοντικό γεγονός είναι επικείμενο. Όσο περισσότερα από αυτά παρατηρούνται, τόσο πιο πιθανό και επικείμενο είναι το εν λόγω γεγονός.

Στην περίπτωση του πολέμου, ένας δείκτης είναι οι προσπάθειες της κρατικής ηγεσίας να προετοιμάσει τους ανθρώπους της. Είναι σπάνιο για ένα κράτος να πηδήξει στον πόλεμο από το πουθενά. Πρέπει πρώτα να τεθούν οι πολιτικές βάσεις ώστε να το αποδεχτεί ο πληθυσμός. Έτσι, αν εντοπίσετε μια έξαρση της κρατικής πολεμικής ρητορικής, έχετε λόγους να υποψιάζεστε εχθρική πρόθεση.  

Όμως, όπως επισημαίνει ο Καναδός πρώην αναλυτής πληροφοριών Egor Evsikov σε ένα άρθρο την περασμένη εβδομάδα για το διαδικτυακό περιοδικό iAffairs, δεν υπάρχει κανένα απολύτως σημάδι πως αυτό συμβαίνει στη Ρωσία. Αντίθετα, λέει ο Evsikov:  

«Τα [ρωσικά] μέσα ενημέρωσης επικεντρώνονται κυρίως στον Covid-19, στην κυκλοφορία εμβολίων και στην οικονομία. Αναφέρονται οι εντάσεις με το ΝΑΤΟ και η κατάσταση στην Ουκρανία, αλλά κυρίως για να χλευάσουν την κάλυψη των δυτικών μέσων για την πιθανότητα εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία ή για να τονιστεί η ανάγκη αποκλιμάκωσης μέσω της διπλωματίας». 

Αυτό δεν είναι ενδεικτικό πολέμου. «Μια πιο εύλογη εξήγηση της ρωσικής συσσώρευσης [δυνάμεων κοντά στην Ουκρανία] είναι ότι ο Πούτιν θέλει να σηματοδοτήσει την πρόθεσή του να παρέμβει σε περίπτωση που η Ουκρανία επιχειρήσει να ανακαταλάβει εδάφη που κατέλαβαν οι φιλορώσοι αυτονομιστές», υποστηρίζει ο Εβσίκοφ. Αυτό φαίνεται σωστό συμπέρασμα.

Επίσης, έρχεται σε αντίθεση με αυτό που αποκαλεί ο Ραντζιχόφσκι «οι δυτικοί πολιτικοί και, μετά από αυτούς, ένα πλήθος πολιτικών επιστημόνων, δημοσιογράφων και άλλων ιερόδουλων [που] ουρλιάζουν για την εισβολή στην Ουκρανία». Σίγουρα ξέρουν καλύτερα; Πράγματι, το κάνουν. Αλλά τους ταιριάζει να πουν το αντίθετο. Για οποιονδήποτε λόγο, έχουν αποφασίσει πως η ένταση με τη Ρωσία είναι προς το συμφέρον τους, και αν η αλήθεια το παρεμποδίσει αυτό, τότε η αλήθεια είναι καταραμένη.

Νεότερη Παλαιότερη
Η Freepen.gr ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει για τα άρθρα / αναρτήσεις που δημοσιεύονται και απηχούν τις απόψεις των συντακτών τους και δε σημαίνει πως τα υιοθετεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών ή ότι υπάρχει κάποιο σφάλμα, επικοινωνήστε μέσω e-mail