Το μήνυμα της Κίνας είναι ξεκάθαρο: «Αν μας χτυπήσετε, θα απαντήσουμε πιο δυνατά»

REUΤΕRS / Αnn Wang
Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα πολιτικά δράματα του 2021 ήταν η αναμέτρηση της Κίνας με τη Λιθουανία. Μετά τη δήλωση της χώρας της Βαλτικής πως θα ανοίξει «γραφείο αντιπροσωπείας της Ταϊβάν» στη χώρα της, το Πεκίνο το κατήγγειλε ως παραβίαση της πολιτικής του για την One China, ειδικά για τη χρήση της λέξης Ταϊβάν σε αντίθεση με την Ταϊπέι – την οποία συνήθως ανέχεται. 

Tom Fowdy - Russia TodayΠαρουσίαση Freepen.gr

Το Πεκίνο κατέστησε σαφές ότι η κίνηση δεν ήταν αποδεκτή και προχώρησε σε υποβάθμιση των σχέσεών του με τη χώρα όχι μία, αλλά δύο φορές, απελαύνοντας τον πρεσβευτή της, αρκετούς διπλωμάτες και μειώνοντας τις σχέσεις σε επίπεδο επιτετραμμένου.

Αλλά δεν έχει τελειώσει εκεί. Η Κίνα επιδίωξε οικονομικά αντίποινα κατά της Λιθουανίας. Η χώρα φέρεται να διαγράφηκε προσωρινά από το τελωνειακό μητρώο της Κίνας και το Πεκίνο ενημέρωσε τις πολυεθνικές εταιρείες πως τους απαγορεύεται να κάνουν εξαγωγές στη Λιθουανία.

Η κίνηση έχει περιγραφεί ως μια προσπάθεια να αποκοπεί εντελώς το μικρό κράτος της Βαλτικής από τις αλυσίδες εφοδιασμού του. Είναι μια σαφής δήλωση προθέσεων που στοχεύει να αποτρέψει οποιεσδήποτε χώρες μπαίνουν στον πειρασμό να κάνουν την ίδια κίνηση με το Βίλνιους. Εν τω μεταξύ, η Λιθουανία έχει εξασφαλίσει ένα δάνειο πίστωσης εισαγωγών 600 εκατομμυρίων δολαρίων από τις Ηνωμένες Πολιτείες, μια απόδειξη ίσως του ποιος τις έβαλε στην πρώτη θέση.

Οι κύκλοι της Ουάσιγκτον έχουν πει πολύ συχνά έναν από τους δύο ρητούς τους όρους για να περιγράψουν την αντίδραση από την Κίνα, αποκαλώντας τον «οικονομικό καταναγκασμό». Είναι ένας παραπλανητικός και κυνικός όρος, ειδικά καθώς φαίνεται να εφαρμόζεται μόνο στα αντίποινα της Κίνας εναντίον χωρών και ποτέ στα βάναυσα και περιεκτικά καθεστώτα κυρώσεων της Αμερικής εναντίον πολλών χωρών.

Υπήρξαν επίσης απαιτήσεις από άλλα έθνη της ΕΕ να «σταθούν αλληλέγγυα» με τη Λιθουανία, επικαλούμενοι τη ρητορική της «δημοκρατίας», των «κοινών αξιών», αλλά μια από τις μεγαλύτερες πηγές απογοήτευσης της Ουάσιγκτον είναι ότι αυτό δεν φαίνεται να συμβαίνει σε καμία σοβαρή περίπτωση. 

Την περασμένη εβδομάδα, ο Xi Jinping πραγματοποίησε την πρώτη του τηλεφωνική επικοινωνία με το νέο Γερμανό ηγέτη, Olaf Scholz, ο οποίος εξέφρασε την επιθυμία του να εμβαθύνει τους οικονομικούς δεσμούς με την Κίνα και να επιβεβαιώσει τη συνολική συμφωνία για τις επενδύσεις (CAI).

Αυτή ήταν η πρώτη κακή είδηση ​​για την Αμερική, ιδιαίτερα καθώς υπήρχε μεγάλη ελπίδα και απαίτηση πως ο νέος καγκελάριος θα ακολουθούσε μια πιο σκληρή γραμμή κατά του Πεκίνου μετά τη μακρά περίοδο εμπλοκής της Μέρκελ, την οποία οι κύκλοι της DC περιφρονούσαν. Στη συνέχεια, το Γερμανικό Εμπορικό Επιμελητήριο στη Βαλτική έγραψε μια επιστολή στη λιθουανική κυβέρνηση λέγοντας ότι εάν δεν επιλυθεί η διαμάχη με την Κίνα, ενδέχεται να αναγκαστούν να επανεξετάσουν την παρουσία τους στη χώρα και να περικόψουν τις επενδύσεις και τις θέσεις εργασίας.

Μόλις κόψετε τη ρητορική, η πραγματικότητα είναι ότι το Βίλνιους έχει σκάψει για τον εαυτό του μια τρύπα και η ΕΕ δε θα κάνει τίποτε για αυτό. Η συζήτηση για ενότητα και αλληλεγγύη μπορεί να είναι οι πολιτικά ορθές δηλώσεις της ημέρας, αλλά αυτό δεν μπορεί να αλλάξει την πρακτική πραγματικότητα ότι η Λιθουανία έχει λάβει μια μονομερή απόφαση εξωτερικής πολιτικής ενάντια στην στάση ολόκληρου του μπλοκ, κατ' εντολή των ΗΠΑ, που σκοπίμως πιέζει εναντίον της Κίνας. Πέρασε τις κόκκινες γραμμές, και έχει υποστεί αντίποινα. Πρόκειται για μια αυτοπροκληθείσα διπλωματική γκάφα που προκάλεσε πολύ πιο σκληρή απάντηση από το Πεκίνο από ό,τι περίμενε το Βίλνιους.

Γιατί; Η Κίνα ετοιμάζεται να παραδειγματίσει τη Λιθουανία. Σε πραγματικούς όρους, είτε πολιτικούς είτε στρατηγικούς είτε οικονομικούς, η σχέση του κράτους της Βαλτικής με την Κίνα δεν είναι σημαντική. Το Πεκίνο δεν έχει συγκεκριμένους στόχους ή φιλοδοξίες από τη χώρα και σε κανονικούς καιρούς δε θα ήταν ποτέ το επίκεντρο της προσοχής. Το Πεκίνο ενεργεί σκληρά για να αποτρέψει τους άλλους. Από την άποψή της, η μία πολιτική της για την Κίνα είναι αδιαπραγμάτευτη και η κυριαρχία πρέπει πάντα να προηγείται.

Ο μεγαλύτερος φόβος του Πεκίνου είναι ότι οι ενέργειες της Λιθουανίας, οι οποίες έρχονται σε μια στιγμή που η Ταϊβάν πιέζει τη «διπλωματία πρόκλησης» να προσπαθήσει να κάνει άλλους να πιέσουν εναντίον της Κίνας, ενδέχεται να δημιουργήσουν προηγούμενο που ενθαρρύνει άλλους να κάνουν το ίδιο. Αυτό θα αποδυνάμωνε τη θέση της Κίνας και θα επέτρεπε στην Ταϊβάν να επεκτείνει τον πολιτικό της χώρο με τους δικούς της όρους.

Αυτό που το κάνει χειρότερο είναι ότι η στάση της Λιθουανίας ήταν σκόπιμα προκλητική, εχθρική και ενθαρρυντική από την κληρονομιά του αντικομμουνισμού στη Βαλτική, που ενθαρρύνεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως για παράδειγμα η απόφασή της να αποχωρήσει από το μπλοκ 17+1 με Κίνα νωρίτερα φέτος. Ως αποτέλεσμα, η Κίνα έχει κάνει μήκη τα οποία δεν έχει ξανακάνει, προκειμένου να παραδειγματιστεί από το Βίλνιους και να δείξει σε άλλες χώρες τις συνέπειες της παραβίασης των διπλωματικών τους δεσμεύσεων, οι οποίες εκτείνονται πολύ πέρα ​​από τη ρητορική καταδίκη.

Ενώ η Λιθουανία δεν είναι το μόνο έθνος κατά της Κίνας στο πρώην σοβιετικό μπλοκ της Ανατολικής Ευρώπης, η αντίδραση του Πεκίνου έχει σκοπό να κάνει πολλές χώρες να σκεφτούν ξανά να δείξουν υποστήριξη στην Ταϊβάν στο υψηλότερο επίπεδο. Δύο σημαντικές χώρες εδώ είναι η Τσεχική Δημοκρατία και η Πολωνία, οι οποίες είναι ευνοϊκές για τους οικονομικούς και εμπορικούς δεσμούς με την Κίνα, αλλά παρ' όλα αυτά παλεύουν με το αυξανόμενο πολιτικό συναίσθημα σε επίπεδο βάσης, και η Ταϊβάν επίσης καταβάλλει προσπάθειες για να τις προσεγγίσει.

Η Κίνα ελπίζει, επιχειρώντας να απομονώσει τη Λιθουανία εντός της Ευρώπης, μπορεί να βάλει ένα όριο ως προς το πόσο μακριά θα φτάσει αυτό.

Η νεοανακαλυφθείσα ικανότητά του να επιδιώκει εξωεδαφικές κυρώσεις, σε συνδυασμό με την τεράστια οικονομική του επιρροή, σημαίνει ουσιαστικά ότι πολλές κυβερνήσεις έχουν περιορισμένα μέσα για να ανταποκριθούν σε αυτό. Είναι προς το στρατηγικό συμφέρον της Κίνας η ΕΕ να μην πάρει πλήρως το μέρος της Αμερικής, αλλά καθ' όλη τη διάρκεια του 2021 το μήνυμα ήταν επίμονα σαφές: «Αν μας χτυπήσετε, θα απαντήσουμε πιο δυνατά». Με άλλα λόγια, θα χρησιμοποιήσει και καρότο και μαστίγιο για να κρατήσει το μπλοκ στη σειρά.

Καθώς τιμωρεί τη Λιθουανία, το Πεκίνο συνεχίζει να προσελκύει τη Γαλλία και τη Γερμανία. Η Ουγγαρία υπό τον Βίκτορ Όρμπαν συνεχίζει να είναι το πιο φιλοκινεζικό κράτος του μπλοκ, ενώ το Πεκίνο πρόσφατα αναζωπύρωσε τη δέσμευση με την Ελλάδα. Αυτές οι μυριάδες σχέσεις περιορίζουν το πόσο μακριά μπορεί να φτάσει το «αντικινεζικό» αίσθημα στην ήπειρο σε συλλογικό επίπεδο.

Ενώ η ΕΕ μπορεί ακόμη να υποβάλει επίσημες διαμαρτυρίες για τη Λιθουανία και να ζητήσει ψήφισμα, το Πεκίνο φαίνεται άνετο που η απόφασή του να στριμώξει το Βίλνιους είναι ένας υπολογισμένος κίνδυνος που δεν θα προκαλέσει μεγάλης κλίμακας συνέπειες. Πιστεύει πως άλλα κράτη της ΕΕ είναι απίθανο να θέσουν σε κίνδυνο τα συμφέροντά τους για να υποφέρουν για λογαριασμό του Βίλνιους, το οποίο για όλες τις προθέσεις και σκοπούς υπονομεύει μονομερώς τη θέση της συλλογικής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ επιδιώκοντας αντιπαράθεση με την Κίνα κατ' εντολή της Ουάσιγκτον.

Είναι η Κίνα έτοιμη για μια μάχη για τη θέση της στην Ταϊβάν; Ναι, δεν πρέπει να υπάρχει αμφιβολία γι' αυτό, αυτό έχει γίνει πολύ σαφές φέτος. Είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρόθυμη και έτοιμη να ενωθεί πλήρως εναντίον του μεγαλύτερου εμπορικού της εταίρου όταν βρίσκεται ήδη σε μια εύθραυστη οικονομική κατάσταση; Με τίποτα.

Νεότερη Παλαιότερη
Η Freepen.gr ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει για τα άρθρα / αναρτήσεις που δημοσιεύονται και απηχούν τις απόψεις των συντακτών τους και δε σημαίνει πως τα υιοθετεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών ή ότι υπάρχει κάποιο σφάλμα, επικοινωνήστε μέσω e-mail