Η ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη εξυπηρετεί άψογα το συμφέρον της Ουάσιγκτον

Ένα φάντασμα στοιχειώνει την Ευρώπη - το φάντασμα μιας μεγάλης ενεργειακής κρίσης. Ενώ έχει συζητηθεί πολύ η ενεργειακή κρίση του Λιβάνου, στην πραγματικότητα υφίσταται ήδη μια ευρωπαϊκή κρίση σήμερα. Μέχρι τον Οκτώβριο είχε ήδη σημειωθεί αύξηση 600% στις τιμές του φυσικού αερίου το 2021 και στις αρχές Οκτωβρίου κάποια στιγμή σημειώθηκε αύξηση 37% στις τιμές χονδρικής στο Ηνωμένο Βασίλειο μέσα σε 24 ώρες μόνο. Η κρίση έχει σταματήσει την παραγωγή σε ορισμένους κλάδους και έχει επηρεάσει τις κοινωνίες στο σύνολό τους. Η παραγωγή φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχει μειωθεί και η ήπειρος βασίζεται στις εισαγωγές φυσικού αερίου - το φυσικό αέριο εξακολουθεί να είναι η μεγαλύτερη ευπάθεια. Συν τοις άλλοις, οι ευρωπαϊκές προσπάθειες απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές εξακολουθούν να είναι πολύ ντροπαλές - κάτι που είναι ειρωνικό αν σκεφτεί κανείς ότι η ΕΕ ήταν πρωτοπόρος σε θέματα δράσης για το κλίμα.

Uriel Araujo, ερευνητής με έμφαση στις διεθνείς και εθνοτικές συγκρούσεις - Παρουσίαση Freepen.gr *

Μια κρίση σπάνια προκαλείται από ένα μόνο παράγοντα, καθώς οι δομικοί και οι συγκυριακοί παράγοντες συγκλίνουν: η πανδημία δε βοήθησε και οι τιμές του άνθρακα είναι επίσης αυξημένες, και αυτό οδηγεί τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος σε ακόμη υψηλότερα επίπεδα. Η σκληρή αλήθεια, ωστόσο, είναι ότι τέτοιες δραματικές ευρωπαϊκές αυξήσεις των τιμών της ενέργειας (τουλάχιστον εν μέρει) θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί αν δεν είχε καθυστερήσει ο Nord Stream 2.

Ο Nord Stream 2 είναι ένα σύμπλεγμα αγωγών φυσικού αερίου που εκτείνεται από τη Ρωσία στη Γερμανία κάτω από τη Βαλτική Θάλασσα. Αυτό το έργο στην πραγματικότητα εξυπηρετεί καλά τόσο τα ευρωπαϊκά όσο και τα ρωσικά συμφέροντα, παρέχοντάς ενεργειακή ασφάλεια και επίσης χαμηλότερο κόστος. Ωστόσο, υπήρξε στόχος μιας έντονης αμερικανικής εκστρατείας μποϊκοτάζ σε μια περίπλοκη πλοκή που συνδυάζει ιδιωτικά και γεωπολιτικά συμφέροντα. Τα μέλη του γερμανικού κοινοβουλίου υποστήριξαν μάλιστα, το Μάιο, ότι το Βερολίνο θα έπρεπε να ανταποδώσει επιβάλλοντας κυρώσεις στην Ουάσιγκτον.

Τα αμερικανικά συμφέροντα είναι αρκετά εύκολα κατανοητά: δεν επιθυμούν ούτε να χαθεί η μόχλευση στην Ευρώπη ούτε να έχει η Μόσχα περισσότερη μόχλευση εκεί. Η Ρωσία βρίσκεται κυριολεκτικά στο «κατώφλι» της ηπείρου και όμως η Ουάσιγκτον θα ζητούσε από τους Ευρωπαίους να αγοράζουν άφθονο αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), το οποίο είναι στην πραγματικότητα πιο ακριβό - το μεγαλύτερο μέρος (83%) όλων των αμερικανικών εξαγωγών LNG πηγαίνει σε δύο περιοχές: Το 46% πηγαίνει στην ασιατική ήπειρο και ακολουθεί η Ευρώπη με 37%. Παρόλο που η Ασία έχει γίνει ο κύριος εξαγωγικός προορισμός, το 2020, οι εξαγωγές LNG στην Ευρώπη σημείωσαν αύξηση κατά 0,6 bcf/d, σε σύγκριση με το 2019 - σύμφωνα με στοιχεία της Υπηρεσίας Ενεργειακών Πληροφοριών των ΗΠΑ.

Επιπλέον, η Ουάσιγκτον μπορεί να επηρεάσει τις ρωσικές εξαγωγές στην Ευρώπη μέσω της Ουκρανίας, η οποία έχει περιγραφεί ως «αμερικανική αποικία» - ο Nord Stream 2 θα εξαφάνιζε τον μεσάζοντα. Έτσι, από αμερικανική σκοπιά, πρόκειται για εμπορικά συμφέροντα καθώς και για ήπια ισχύ.

Εκτός από τα προφανή οικονομικά συμφέροντα, διαδραματίζονται επίσης βαθύτερα γεωπολιτικά ζητήματα, όπως αποδεικνύεται από το ζήτημα της Αρκτικής - το οποίο πράγματι σχετίζεται με την ενέργεια, αλλά αφορά και κάτι άλλο, όπως συμβαίνει με σχεδόν οτιδήποτε σχετίζεται με τη Ρωσία στην εξωτερική πολιτική της Ουάσιγκτον σήμερα. Πέρυσι, το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ επανίδρυσε το Γραφείο Ενέργειας της Αρκτικής και, αυτόν τν μήνα, η κυβέρνηση Μπάιντεν ξεκίνησε μια σειρά εκδηλώσεων με στόχο τη διερεύνηση των δυνατοτήτων της Αρκτικής για καθαρή ενέργεια, όπως η διαδικτυακή εκδήλωση ArcticX. Αυτή είναι μια ακόμη περίπτωση ανταγωνισμού της Δύσης με τη Ρωσία για ενεργειακά ζητήματα, αλλά υπάρχουν περισσότερα από όσα φαίνονται με το μάτι.

Η Αρκτική διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην παγκόσμια αγορά ενέργειας - ακόμη και όσον αφορά την πιθανή παροχή εναλλακτικών διαδρομών για την παγκόσμια ναυτιλία- και έτσι αυτή η περιοχή είναι βέβαιο πως θα γίνει η σκηνή για το γεωπολιτικό ανταγωνισμό. Για παράδειγμα, το έργο Yamal LNG, μια ρωσο-κινεζική συνεργασία, άνοιξε μια νέα ναυτιλιακή διαδρομή προς την Ασία και ένα δεύτερο έργο, το Arctic 2 είναι επίσης πολλά υποσχόμενο. Εν τω μεταξύ, οι αμερικανικές προσπάθειες στην Αλάσκα δεν απέδωσαν πολλά, κυρίως λόγω της έλλειψης συναίνεσης μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής των ΗΠΑ. Έτσι, παρόλο που η Ουάσιγκτον δεν είχε μεγάλη επιτυχία στην ανάπτυξη υδρογονανθράκων στην επικράτειά της στην Αλάσκα, και παρόλο που οι κάτοικοι της Αλάσκας προσπαθούν να εμπορευματοποιήσουν το φυσικό αέριο τουλάχιστον από τη δεκαετία του εβδομήντα (με μέτρια επιτυχία), οι ΗΠΑ εξακολουθούν να θέλουν να ανταγωνιστούν τη Μόσχα στην ενεργειακή σφαίρα σε ολόκληρη την περιοχή της Αρκτικής, μια παραδοσιακή ρωσική ζώνη επιρροής. Η ίδια η Αλάσκα αγοράστηκε από την Αυτοκρατορική Ρωσία από τις ΗΠΑ το 1867.

Η Ρωσία χρειάζεται την ενέργεια της Αρκτικής για διάφορους λόγους - για παράδειγμα, οι κυρώσεις έχουν αποδυναμώσει τη δική της ικανότητα για ανάπτυξη πετρελαίου. Στην περίπτωση των ΗΠΑ, υπάρχουν πολλές επιλογές - δεν έχουν προχωρήσει πολλά στην Αρκτική Αλάσκα λόγω της έλλειψης ικανότητας της ίδιας της Αμερικής να επιτύχει συναίνεση σχετικά με την ανάγκη να γίνει κάτι τέτοιο, σύμφωνα με τον Νίκο Τσάφο, ο οποίος είναι ειδικός ενέργειας στην Ουάσιγκτον και ανώτερος συνεργάτης στο Πρόγραμμα Ενέργειας και Εθνικής Ασφάλειας στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών.

Η έλλειψη υποδομής στην Αλάσκα αποτελεί επίσης ένα πρόβλημα και αυτό έχει περιορίσει την αμερικανική εξόρυξη υδρογονανθράκων εκεί. Και όμως η Ουάσιγκτον φαίνεται να δίνει μεγάλη προσοχή στην υπόλοιπη πολική περιοχή, πέρα από την Αλάσκα, ενώ έχει αυξήσει επικίνδυνα τους στρατιωτικούς ελιγμούς της με συμμάχους εκεί, σε μια ξεκάθαρη πρόκληση προς τη Μόσχα. Θα μπορούσε κανείς να πει ότι οι ρωσικοί στόχοι της Αρκτικής είναι κυρίως οικονομικοί, ενώ οι δυτικές πρωτοβουλίες στην περιοχή ήταν κυρίως στρατιωτικές.

Είτε πρόκειται για το Nord Stream 2 είτε για την Αρκτική, οι ΗΠΑ προφανώς δεν μπορούν να αποδεχθούν οποιοδήποτε είδος ρωσικής ανάπτυξης σε εξέλιξη ή οποιαδήποτε ενεργή ρωσο-ευρωπαϊκή συνεργασία για το φυσικό αέριο για αυτό το θέμα. Αντίθετα, η Ουάσιγκτον εργάζεται ενεργά για να διερευνήσει και να εμβαθύνει την αντίφαση ΕΕ-Ρωσίας, συχνά με επικίνδυνες συνέπειες για τις δικές της διμερείς σχέσεις με ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γερμανία - ακόμη και για την παγκόσμια ειρήνη, όπως αποδεικνύεται από την αμερικανική άποψη για το πυρηνικό ζήτημα. Συνοψίζοντας, οι ενεργειακές πρωτοβουλίες της Ουάσιγκτον στο εξωτερικό αφορούν το Nord Stream 2 και τη δημιουργία εμποδίων σε αυτό - προκειμένου να προωθηθούν οι ίδιοι πόροι των ΗΠΑ στις ευρωπαϊκές αγορές.

* Πρώτη δημοσίευση infobrics.org, εστάλη στη Freepen.gr για παρουσίαση στα ελληνικά

Νεότερη Παλαιότερη
Η Freepen.gr ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει για τα άρθρα / αναρτήσεις που δημοσιεύονται και απηχούν τις απόψεις των συντακτών τους και δε σημαίνει πως τα υιοθετεί. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών ή ότι υπάρχει κάποιο σφάλμα, επικοινωνήστε μέσω e-mail