Σουλτάνος σε κρίση βύθισε την εικόνα της Τουρκίας

Οι απελπισμένες προσπάθειες και οι ριψοκίνδυνες κινήσεις του Ερντογάν για να προωθήσει δια πυρός και σιδήρου τα επεκτατικά νέο-οθωμανικά του σχέδια έχουν βυθίσει την εικόνα της Τουρκίας σε ιστορικό χαμηλό.

Από: analyst.gr

To brand name μιας χώρας δεν είναι θέμα μάρκετινγκ και επικοινωνίας αλλά συγκεκριμένων πολιτικών (concrete policies). Καμιά χώρα δεν μπορεί να συμπεριφέρεται ως χώρα πειρατής, αγνοώντας επ’ άπειρον θέματα δικαίου ή/και ηθικής υπεροχής (moral high ground). Η παραβατικότητα και η προκλητικότητα των ενεργειών της Τουρκίας, τόσο έναντι της Ελλάδας, όσο και της Κύπρου έχει γίνει σχεδόν καθημερινή πρακτική.

Ο Ερντογάν έδωσε εντολές στην τουρκική εταιρεία πετρελαίων ΤΡΑΟ, «να αξιοποιήσει τη συγκυρία» της απουσίας των εταιρειών, που νομίμως δραστηριοποιούνται στην κυπριακή ΑΟΖ και να υπάρχει παρουσία και να διενεργούνται γεωτρήσεις. Γι’ αυτό και στάλθηκε στην περιοχή το γεωτρύπανο ‘Γιαβούζ’, το οποίο θα διενεργήσει γεωτρήσεις στα θαλασσοτεμάχια 6 και 7. Την ανατροπή στο ενεργειακό πρόγραμμα της Κύπρου έχει επιφέρει η πανδημία του κορoνοϊού, αφού οι εταιρείες που έχουν αδειοδοτηθεί για εκμετάλλευση των οικοπέδων στην Κυπριακή ΑΟΖ αναθεωρούν τους σχεδιασμούς τους παραπέμποντας για γεωτρήσεις το 2021.

Στη Συρία, το άλλο μέτωπο της Τουρκίας, η στρατιωτική επιχείρηση έφερε κατηγορίες εναντίον της τουρκικής κυβέρνησης από όλες τις γωνιές του πλανήτη για γενοκτονία, εθνοκάθαρση, λεηλασία και στήριξη της τρομοκρατίας.

Οι επιθετικές ενέργειες της Τουρκίας στην διαρκή προσπάθεια της να δημιουργήσει μια ζώνη επιρροής από την Βόρεια Αφρική μέχρι της Κεντρική Ασία, απειλούν με ανάφλεξη ολόκληρη τη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου. Η πρόκληση ενός πολυεθνικού περιβάλλοντος κρίσης όπου επηρεάζονται ευρύτερες συμμαχίες και εθνικές προτεραιότητες που διαπλέκονται γεωπολιτικά και χρονικά, μόνο απρόβλεπτες συνέπειες μπορεί να έχει.

Οι σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας βρίσκονται στην κόψη του ξυραφιού:

  1. Επί τέσσερεις δεκαετίες η Τουρκία απειλεί με πόλεμοεάν η Ελλάδα εφαρμόσει τις πρόνοιες του διεθνούς δικαίου που αφορούν την επικράτειά της.
  2. Εγείρει αναθεωρητικές αξιώσειςπου διαρκώς επεκτείνονται όπως έγινε με το μνημόνιο με την Λιβύη και με τις έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο μέσα σε θαλάσσιες περιοχές που δεν έχει δικαίωμα.
  3. Η Τουρκία μεθοδεύει την εισβολή χιλιάδων παράνομων μεταναστών με κάθε δυνατό τρόπο και μέσο.

Η Τουρκική ασυναρτησία επιμένει να διατηρεί ακέραια στα μικρασιατικά παράλια ολόκληρη την τουρκική στρατιά του Αιγαίου και να ζητάει συνεχώς, με νεφελώδη επιχειρήματα, να απογυμνωθεί η άμυνα των Ελληνικών νησιών για να είναι εύκολη μια τουρκική εισβολή, την κατάλληλη, στιγμή, ανάλογη με εκείνη της Κύπρου.

Η Τουρκική πολιτική μπορεί μεν μακροπρόθεσμα να διακρίνεται από μια σχολαστική συνέπεια στην επιδίωξη συγκεκριμένων στόχων, βραχυπρόθεσμα όμως παρουσιάζει μια εικόνα παραδοξοτήτων και αντιφάσεων. Για παράδειγμα, γύρω από τη διεθνή υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας και το διπλό παιγνίδι που παίζει η Τουρκία με τα Κατεχόμενα, πότε με τη λογική ενσωμάτωσης και πότε με τη λογική δικαιωμάτων του ψευδοκράτους.

Η Τουρκία, η πολιτική που ακολουθεί είναι υψηλού ρίσκου. Δεν μπορεί να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα τόσα πολλά ανοικτά μέτωπα. Ο τουρκικός λαός αρχίζει να αισθάνεται τον κίνδυνο για το που τον οδηγούν ο Ερντογάν και η κυβέρνησή του στην οικονομία αφενός και στις διεθνείς σχέσεις αφετέρου. Η εντύπωση που έχει δημιουργηθεί διεθνώς ότι η Τουρκία αποκρύβει την πραγματική έκταση της πανδημίας στη χώρα, η επίμονη άρνηση προσφυγής στο ΔΝΤ, η αυθαίρετη «κρατικοποίηση» μεγάλων περιουσιών και παραγωγικών μονάδων των «αντιπάλων», η μαζική εκτύπωση «χαρτιών» τουρκικής λίρας χωρίς συναλλαγματικά διαθέσιμα, ο αναπόφευκτος πληθωρισμός που θα γονατίσει οριστικά τις λαϊκές μάζες, έχουν δημιουργήσει ένα εκρηκτικό μείγμα.

Η Τουρκία σήμερα βρίσκεται στην κορυφή των ταχύτερων ρυθμών εξάπλωσης του κορονοιού παγκοσμίως. Οι ασύμμετροι κίνδυνοι, η πολυπλοκότητα του φαινομένου και τα κρυμμένα ρίσκα λόγω της καταστροφικής διαχείρισης της πανδημίας από την κυβέρνηση Ερντογάν –επέβαλε lockdown και στην επιστημονική τεκμηρίωση– και το φιάσκο των επιχειρήσεων στη Συρία και στον Έβρο έχουν αναδείξει τα κενά στην τουρκική ισχύ. Η εικόνα της Τουρκίας βυθίστηκε στο Τρίγωνο των Βερμούδων: «Γενοκτονία – Τρομοκρατία – Πανδημία».

Τα στατικά εργαλεία, τα παραδοσιακά μέσα, οι ξεπερασμένοι μέθοδοι και η προπαγάνδα που ανάπτυξε η Τουρκική πολιτική για τα γραμμικά περιβάλλοντα περασμένων δεκαετιών αδυνατούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις ασύμμετρες προκλήσεις, τη δυναμική και την περιπλοκότητα που χαρακτηρίζουν τη σύγχρονη μη-γραμμική γεωπολιτική πραγματικότητα.

Τα σμήνη των Μαύρων Κύκνων πάνω από την Τουρκία –η διεθνής απομόνωση, το μεταναστευτικό, το Κουρδικό πρόβλημα, η πανδημία που βυθίζει στο χάος την τουρκική οικονομία, η αιμορραγούσα πληγή της Λιβύης και άλλα ανοικτά μέτωπα– δεν αντιμετωπίζονται με τις κορώνες Ερντογάν. Ο νέος κορονοιός μπορεί να μεταλλαχθεί γρήγορα σε «Μαύρο Κύκνο των Μαύρων Κύκνων» και στο κύκνειο άσμα του Ερντογάν.

Εάν η Τουρκία επιμείνει στα παράνομα επεκτατικά της σχέδια για υφαρπαγή της Ελληνική ΑΟΖ, η ιστορία θα γίνει μάρτυρας του ‘Βατερλώ’ του Ερντογάν. Πλάνη το όραμα του σουλτάνου για τη ‘Γαλάζια Πατρίδα’ – σαν τον Τιτανικό θα βουλιάξει στο ‘στρατηγικό βάθος’ του Κρητικού πελάγους αφού η ποιοτική υπεροχή των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων όχι μόνο εξισορροπεί αλλά υπερφαλαγγίζει την αριθμητική υπεροχή της Τουρκικής στρατιωτικής ισχύος.

Πυρήνας και άξονας μιας εθνικής αποτρεπτικής στρατηγικής είναι η σωστή και ακριβής εκτίμηση της απειλής αφού αυτό ορίζει τα μέσα και τις προσεγγίσεις αποτροπής της απειλής.

Χρειάζονται σύγχρονα εργαλεία στρατηγικής και ένα πρόγραμμα καινοτομίας το οποίο θα προωθήσει σημαντικά τους αμυντικούς, διπλωματικούς και αναπτυξιακούς στόχους της Ελλάδας και της Κύπρου. Πρέπει να συνδεθεί η παραγωγή καινοτομιών της Ελλάδας και της Κύπρου με τη διπλωματική ατζέντα των χωρών και τις απαραίτητες στρατηγικές συμμαχίες ώστε να συγκροτηθεί μια εθνική αποτρεπτική στρατηγική και να θωρακιστεί η εδαφική και κυριαρχική επικράτεια. Η ανάπτυξη της οικονομίας είναι θέμα ζωτικής σημασίας και η ευημερία της χώρας και των πολιτών είναι εθνικός στόχος. Αλλά οικονομική ανάπτυξη χωρίς ασφάλεια δεν μπορεί να υπάρξει.

Όπως το έθεσε ο Hans Morgenthau «βιώσιμο είναι εκείνο το κράτος το οποίο έχει επαρκή ισχύ (και ως προς τούτο αναπτύσσει αξιόπιστη στρατηγική) εφαρμογής των προνοιών του διεθνούς δικαίου που αφορούν την κυριαρχία της Επικράτειάς του».

Το σημερινό ‘παιγνίδι’ για τον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου καθίσταται όλο και πιο πολύπλοκο, με πολλούς παίκτες, κρατικούς και μη, απρόβλεπτο και οι ανατροπές είναι πιθανές. Ο Nassim Taleb χρησιμοποιεί τον όρο ‘Extremistan’ (Εξτρεμοχώρα) για να περιγράψει τέτοιες καταστάσεις ακραίων διαστάσεων που θεωρούνται αδιανόητες ακόμη και στο επίπεδο πρόβλεψης ενδεχομένων. Η Εξτρεμοχώρα του σουλτάνου εμπεριέχει εκρηκτικά ρίσκα και ασύμμετρους κινδύνους που μπορεί να οδηγήσουν σε βαριά κλιμάκωση των φαινομένων με σύνθετη και υψηλή τυχαιότητα και σε δραματικές, μη αναστρέψιμες συνέπειες.

Ο Ερντογάν προσπαθεί απεγνωσμένα να προλάβει την επικείμενη κοινωνική αναταραχή και οικονομική κατάρρευση από την κρίση της πανδημίας – μιας ορολογικής βόμβας που θα εκραγεί σύντομα. Η αποσταθεροποίηση που θα προκαλέσει η έκρηξη αυτή, εσωτερικά και εξωτερικά της Τουρκίας, σε συνδυασμό με τα οξύτατα αδιέξοδα που δημιουργήθηκαν από την μεγαλομανία και τις φαντασιώσεις της τουρκικής ηγεσίας, αφορά άμεσα τόσο την Ελλάδα όσο και την Κύπρο που πρέπει να είναι ανάλογα προετοιμασμένες.

Στο πλαίσιο της κλιμάκωσης μιας κρίσης στην Κυπριακή ΑΟΖ ή στο Αιγαίο, είτε αιφνιδιαστικά, η Τουρκία δεν θα δίσταζε να επιχειρήσει ένα συντριπτικό στρατιωτικό πλήγμα εάν υπάρξει στρατιωτικό και πολιτικό ‘παράθυρο ευκαιρίας’. Λόγω και της εθνικής υστερίας του σουλτάνου, το ενδεχόμενο αυτό αποτελεί ένα ‘Γκρίζο Κύκνο’ – είναι απόλυτα προβλέψιμο. Για όλα τα πιθανά σενάρια γεγονότων που αφορούν μια δεδομένη εδώ και δεκαετίες στρατηγική αντιπαράθεση της Κύπρου και της Ελλάδας με την Τουρκία, θα πρέπει να υπάρχουν αντίστοιχα εναλλακτικά στρατιωτικά–διπλωματικά σενάρια αποτροπής τους και αντιμετώπισής τους / ανατροπής τους εάν εκτελεστούν (contingency plans). Λόγω της πρωτοφανούς αβεβαιότητας –οικονομικής, πολιτικής, κοινωνικής και γεωπολιτικής– το πλέον σημαντικό δεν είναι τα σενάρια αυτά καθ’ευτά αλλά η παρακολούθηση, επανεκτίμηση και πρόβλεψη της κατάστασης σε πραγματικό χρόνο.

Η Έξυπνη Άμυνα είναι μια καινοτομία. Η δομή, η αρχιτεκτονική μιας νέας καινοτομίας είναι αποτέλεσμα συνδυασμού στοιχείων και από τους τέσσερεις βασικούς τύπους καινοτομίας: καινοτομία προϊόντος, καινοτομία διαδικασιών, οργανωσιακή καινοτομία και καινοτομία μάρκετινγκ. Η δημιουργική αυτή προσέγγιση μεγιστοποιεί τη συνδυαστική δυνατότητα και πολλαπλασιάζει τις πιθανότητες επίτευξης καινοτομικών αποτελεσμάτων.

Στην περίπτωση της Ελλάδας και της Κύπρου, η θωράκιση της εθνικής κυριαρχίας είναι συνάρτηση πάρα πολλών διαφορετικών παραγόντων ισχύος από τα τέσσερα κύρια είδη καινοτομίας και μπορούν να κωδικοποιηθούν ως ακολούθως:

  1. Ο συνδυασμός οικονομικών, εμπορικών, ενεργειακών, πολιτικών, νομικών, διπλωματικών και στρατιωτικών μέσων και δυνατοτήτων (product innovation). Οικονομική Διπλωματία. Στρατηγικές συμμαχίες και πολυεθνικές συνεργασίες. Αξιοποίηση της ιδιαίτερης γεωπολιτικής προστιθέμενης αξίας. Έξυπνες λύσεις που παρέχουν οι νέες τεχνολογίες. Συλλογή και επεξεργασία πληροφοριών για την ανίχνευση και αναγνώριση υβριδικών απειλών. Εντοπισμός και αφαίρεση των τρωτών σημείων. Ενδυνάμωση της αποτρεπτικής ισχύος.
  2. Οι νέες διαδικασίες για διαχείριση των αμυντικών πόρων: ποιότητα ανθρώπινου δυναμικού, εκπαίδευση, δεξιότητες, στοχευμένη ειδίκευση, οικονομίες κλίμακας κ.ά. Μέγιστη αποτελεσματικότητα κάθε ευρώ που δαπανάται για την άμυνα και την ασφάλεια. Τα κύρια χαρακτηριστικά της καινοτομίας διαδικασιών (process innovation) είναι ο συντονισμός, η συνεργασία, η ετοιμότητα, ευελιξία και η ‘μορφικότητα’ – η συνεχής προσαρμογή στην πραγματικότητα.
  3. Η νέα οργανωσιακή και στρατηγική κουλτούρα (organizational innovation) και η δημιουργία συμμαχιών στη βάση της σύγκλισης συμφερόντων για αποτροπή των εξωτερικών απειλών. Εκπαίδευση και επιχειρησιακή ετοιμότητα. Εφαρμογή της περίφημης θεωρίας του Συνταγματάρχη John Boyed που είναι γνωστή ως βρόγχος Παρατήρησης, Προσανατολισμού, Απόφασης και Ενέργειας (Observe, Orient, Decide, and Act, OODA loop) όπου η ευελιξία και οι γρήγορες αντιδράσεις (agility) υπερνικούν την ωμή δύναμη (raw power).
  4. Στρατηγική επικοινωνία (communication innovation). Ελλάδα και Κύπρος να βρίσκονται σε διαρκή «κόκκινο συναγερμό» ενημερώνοντας και οργανώνοντας συνεχώς τους πολίτες και ευαισθητοποιώντας τη διεθνή κοινή γνώμη για τις παράνομες επεκτατικές ενέργειες της Τουρκίας που θέτουν σε κίνδυνο την περιφερειακή σταθερότητα. Ανάκτηση της ηθικής υπεροχής, διάβρωση της εικόνας της Τουρκίας στη διεθνή σκηνή, προβολή αποτρεπτικής ισχύος.

Οι πιο πάνω παράγοντες και διακριτές ικανότητες πρέπει να συνδυάζονται μεταξύ τους με τρόπο που να μεγιστοποιούν συνεργιστικά την αποτρεπτική ισχύ και την ανάσχεση του Τουρκικού επεκτατισμού και αναθεωρητισμού. Η εθνική στρατηγική είναι ένα αναπόδραστο και αδιάλειπτο άθλημα συνεχών προσπαθειών κορύφωσης της ισχύος με βέλτιστο συνδυασμό των συντελεστών ισχύος.

Οι δεξιότητες των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και η σύναψη στρατηγικών συμμαχιών και αμυντικών συμφωνιών, σε συνδυασμό με τη διεθνοποίηση του ζητήματος και τη στρατηγική επικοινωνία, μπορούν να θωρακίσουν τις ΑΟΖ Ελλάδας – Κύπρου απέναντι σε οποιαδήποτε απειλή. Η αποτροπή απαιτεί συνδυασμό των παραγόντων της ισχύος, της θέλησης να τη χρησιμοποιήσεις και του βαθμού αξιολόγησής της από τον επιτιθέμενο, συνδυασμός ο οποίος λειτουργεί πολλαπλασιαστικά μεταξύ των παραγόντων και όχι αθροιστικά. Η αποτροπή επιτυγχάνει βέλτιστα αποτελέσματα εάν ο αντίπαλος πειστεί πως κρίσεις χαμηλής έντασης και κλιμάκωση ενδέχεται να οδηγήσουν σε γενικευμένο πόλεμο και ήττα του.

Η στρατηγική αποτροπής έγκειται στην τιθάσευση της έννοιας που ο Taleb ορίζει ως Antifragility – τη δυνατότητα αξιοποίησης των θετικών ασυμμετριών (ευκαιριών) και αποφυγής των αρνητικών ασυμμετριών (κινδύνων). Στην περίπτωση των αρνητικών μαύρων κύκνων (κινδύνων), το πρώτο βήμα είναι η αφαίρεση των ευθραυστοτήτων (τρωτών σημείων) και η διασφάλιση ότι το ρίσκο της καταστροφής είναι μηδενικό. Οι ευκαιρίες (θετικοί μαύροι κύκνοι) επίσης έχουν ένα αναγκαίο πρώτο βήμα – πρέπει να είσαι εκτεθειμένος (ανοικτός) σε αυτές.

Το μεγάλο στρατηγικό ζητούμενο της εξωτερικής πολιτικής είναι η ελαχιστοποίηση των κινδύνων και η μεγιστοποίηση των ευκαιριών. Η αξιοποίηση του μοντέλου Antifragility αποτελεί μονόδρομο για την Ελλάδα και την Κύπρο. Οι μονολιθικές προσεγγίσεις, τα γραμμικά περιβάλλοντα, οι παραδοσιακοί τρόποι λειτουργίας και η χρήση στατικών εργαλείων ευνοούν την Τουρκία λόγω μεγέθους και αριθμητικής υπεροχής. Στο σημερινό μη γραμμικό περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από ασυμμετρίες απαιτούνται νέα, ευέλικτα εργαλεία και ολιστικές, πολυπαραμετρικές προσεγγίσεις.

Το νέο δυναμικό Μοντέλο Καινοτομίας που έχω αναπτύξει αποτελεί το πρώτο εργαλείο σε παγκόσμιο επίπεδο που ενσωματώνει την ιδιότητα Antifragility στη διαδικασία της καινοτομίας. Μπορεί να εφαρμοστεί για ενίσχυση της ανθεκτικότητας μιας νεοφυούς επιχείρησης, μιας μεγάλης εταιρείας, ενός κυβερνητικού τμήματος, ενός οικισμού, ακόμη και ενός κράτους (ανταγωνιστικότητα, εξωτερική πολιτική, nation branding, εθνικό σύστημα ασφάλειας).

Η διττή αυτή στρατηγική η δυνατότητα τροποποίησης της έκθεσης (exposure modification) ενός οργανισμού ώστε απ’ τη μια να αποφεύγονται οι αρνητικοί μαύροι κύκνοι και απ’ την άλλη να αξιοποιούνται οι θετικοί μαύροι κύκνοι επιτρέπει την μετατροπή της αβεβαιότητας, της μεταβλητότητας, της πολυπλοκότητας, των ασυμμετριών, του ρίσκο, της αταξίας, της τυχαιότητας, του άγνωστου και του παράγοντα χρόνου σε πρώτη ύλη για την παραγωγή πιο ανθεκτικών καινοτομιών. Στη διαδικασία αυτή ο εντοπισμός και η επιλογή των θετικών ασυμμετριών είναι κρίσιμης σημασίας (προτίμηση και αξιοποίηση των πιο πολλά υποσχόμενων επιλογών ‘optionality’).

Η υλοποίηση του νέου αυτού Συστήματος Καινοτομίας, παρουσιάζεται αναλυτικά σε ένα Πρακτικό Οδηγό που έχω ετοιμάσει όπου, μεταξύ άλλων καταγράφονται συνολικά είκοσι στρατηγικά εργαλεία και δημιουργικές τεχνικές για την τροποποίηση της έκθεσης ανάλογα με την περίπτωση. Η δυνατότητα αυτή επιτρέπει στους οργανισμούς –μέσα από την προσαρμογή / ρύθμιση της δομής τους– να αποφεύγουν τις αρνητικές ασυμμετρίες και να αξιοποιούν τις θετικές ασυμμετρίες (να είναι ανοικτοί σε ευκαιρίες και κλειστοί σε κινδύνους).

Δεν είναι αρκετό να μιλάμε μόνο για αποφυγή ή/και αντιμετώπιση των αρνητικών ασυμμετριών (κινδύνων). Πρέπει παράλληλα να αξιοποιούμε τις θετικές ασυμμετρίες (ευκαιρίες).

Ασύμμετρη απειλή έχουμε όταν υπάρχει ασυμμετρία μέσων που χρησιμοποιούνται και αποτελεσμάτων (αρνητικών επιπτώσεων, ζημιών) που προκαλούνται. Αντίθετα, θετικές ασυμμετρίες (ευκαιρίες) έχουμε όταν υπάρχει ασυμμετρία μέσων που χρησιμοποιούνται και οφελών και πλεονεκτημάτων που προκύπτουν.

Για να μπορέσει ένας οργανισμός να αξιοποιήσει τις ασυμμετρίες πρέπει να έχει τη δυνατότητα να: α) Ανακαλύψει τις ασσυμετρίες και να διακρίνει την προοπτική μεταξύ τους, β) μετατρέψει τις ασυμμετρίες σε ικανότητες και να τις ενσωματώσει στρατηγικά στη διαμόρφωση ενός οργανωσιακού σχεδιασμού ώστε να τις αξιοποιεί με ένα βιώσιμο τρόπο και γ) συνταιριάσει τις δυνατότητες που πηγάζουν από τις ασυμμετρίες με τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται.

Το δυναμικό, διεπιστημονικό αυτό εργαλείο –παρουσιάζεται αναλυτικά σε ένα Εγχειρίδιο Καινοτομίας 180 σελίδων που έχω ετοιμάσει– μπορεί να:

  1. Εφαρμοστεί σε όλους τους τομείς και σε όλα τα επίπεδα, κλίμακες και μεγέθη.
  2. Προσδώσει στην Ελλάδα και την Κύπρο ένα βιώσιμο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Συνοψίζοντας: Η στρατηγική νίκης Ελλάδας – Κύπρου έναντι της Τουρκίας σε όλα τα μέτωπα έγκειται στην τιθάσευση της ιδιότητας που ο Taleb ονομάζει Antifragility. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω μιας διττής προσέγγισης (bimodal approach – barbell strategy) η οποία αξιοποιεί τις θετικές ασυμμετρίες και αποφεύγει τις αρνητικές ασυμμετρίες. Στόχος η παραγωγή μετασχηματιστικών, ανατρεπτικών καινοτομιών που αποφέρουν εκθετικά πολλαπλασιαστικά οφέλη και αποτελέσματα σε όλους τους τομείς: Εθνικό Σύστημα Ασφάλειας, Οικονομική Διπλωματία, Δημόσιες Υπηρεσίες, Τοπική Αυτοδιοίκηση, Επιχειρήσεις, Κυκλική Οικονομία, Κοινωνική Επιχειρηματικότητα, Ανταγωνιστικότητα, Υγεία, Κοινωνική Καινοτομία, Εκπαίδευση, Κέντρα Έρευνας και Καινοτομίας κ.ά.

Νίκος Γ. Σύκας
Σύμβουλος Στρατηγικής, Επικοινωνίας και Καινοτομίας
Print Friendly and PDF
Μοιράσου στο Google Plus
Αν βρήκατε το άρθρο ενδιαφέρον, κάντε κλικ εδώ
Η Freepen.gr ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει για τα άρθρα / αναρτήσεις που δημοσιεύονται και απηχούν τις απόψεις των συντακτών τους. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών ή ότι υπάρχει κάποιο σφάλμα, επικοινωνήστε μέσω e-mail.

Για γρήγορη και άμεση ενημέρωση ακολουθείστε μας στο Twitter και στο Google+.