Το "Βατερλώ" στην κατανάλωση μπορεί να είναι μπροστά...

DomyD / pixabay
Στα σενάρια επιβίωσης και αναθέρμανσης των οικονομιών περιλαμβάνεται και η προσδοκία ενίσχυσης της κατανάλωσης μετά την έξοδο από τα μέτρα περιορισμού.


Όμως δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι αυτή η προσδοκία θα επαληθευτεί. Ο εγκλεισμός άλλαξε προφανώς τις καταναλωτικές συνήθειες, εκτόξευσε το ηλεκτρονικό εμπόριο, αλλά η άνοδος αυτή δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να καλύψει τις βαριές απώλειες. Παρά ελάχιστα. Μπορεί αν υπάρχουν φανόμενα ακομα και πολλαπλάσιου τζίρου μέσω e-shop, αλλά εξακολουθεί το ποσοστό να είναι σχετικά μικρό έναντι του τζίρου που γινόταν στα καταστήματα. Τζίρος που έχει χαθεί και είναι αμφίβολο σε ποιο βαθμό θα ανακτηθεί. Ιδιαίτερα καθώς οι συνθήκες και τα δεδομένα δεν προϊδεάζουν για καταναλωτική έκρηξη που θα καλύψει ζημίες και θα μπορέσει να "εγγυηθεί" βιωσιμότητα και ευημερία...

Ο κίνδυνος να αποδειχθεί ότι το "Βατερλώ" στην αγορά και στην κατανάλωση δεν είναι πίσω μας αλλά μπροστά, παρά τη σταδιακή άρση των μέτρων και το τέλος της καραντίνας, είναι δυστυχώς υπαρκτός και καθόλου μικρός. Οι παράμετροι που εντείνουν την αβεβαιότητα είναι πολλές. Αρχής γενομένης από την ίδια τη φύση του ανοίγματος για παράδειγμα των εμπορικών καταστημάτων. Τα εύλογα και απαραίτητα ακόμα -και ποιος ξέρει για πόσο... - μέτρα προστασίας θα προκαλέσουν δυσλειτουργίες στην κίνηση της αγοράς και στη "βολή" πελατών και ιδιοκτητών - υπαλλήλων των καταστημάτων. Οι δυσκολίες θα είναι αρκετές. Ενώ βεβαίως, οι επιφυλάξεις ως προς την ασφάλεια, οι οποίες δεν μπορεί να ξεριζωθούν από τη μία ημέρα στην άλλη, θα εξακολουθήσουν να λειτουργούν ανασταλτικά για τη μεγαλύτερη κίνηση στην αγορά.

Μία άλλη δυσμενής παράμετρος είναι το βύθισμα της τουριστικής κίνησης. Ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της κατανάλωσης, ιδιαίτερα στους μήνες που έρχονται, θα βασιζόταν στο τουριστικό ρεύμα. Ξένο ή και εγχώριο. Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη ανάλυση η εκτίμηση ότι φέτος τα έσοδα από τον τουρισμό θα είναι από μικρά έως πενιχρά. Ακόμα δε δεν είναι δυνατό να εκτιμηθεί πόσα ξενοδοχεία θα ανοίξουν και πόσα καταστήματα θα μπορέσουν και αυτά να ανοίξουν. Και είναι άγνωστο ποια ακριβώς θα είναι η αγοραστική δυνατότητα όσων τουριστών έρθουν ή όσων Ελλήνων μπορέσουν να κάνουν φέτος διακοπές. Και με ποιους όρους, ποιες συνθήκες.

Γενικότερα όμως, η περίοδος στην οποία μπαίνουμε στο πλαίσιο της "επόμενης ημέρας" μετά τον εγκλεισμό, είναι αδύνατο να συνοδεύεται από σημαντικές δυνατότητες ή προθέσεις εξόδων. Και για λόγους ουσιαστικούς και για λόγους πρόληψης και ψυχολογίας. Ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας θα βρεθεί στο αμέσως επόμενο διάστημα σε μεγάλη οικονομική δυσχέρεια. Και θα δυσκολευτεί να καλύψει ακόμα και τις υποχρεώσεις του, φορολογικές, ασφαλιστικές, τραπεζικές. Τι πιθανότητες υπάρχουν να αρχίσουν να... ξοδεύουν αφειδώς; Ας μην λησμονούμε δε ότι οι οικονομικές δυσκολίες για τα νοικοκυριά δεν προέκυψαν μόνο λόγω κορονοϊού. Δεν ήταν παραδεισένια τα πράγματα πριν και ξαφνικά ήρθε η καταστροφή... Η πανδημία διόγκωσε τα προβλήματα και τα κατέστησε δυσβάσταχτα, αλλά δεν αποτελεί... παρθενογένεση λόγω του ιού η ανέχεια στην ελληνική κοινωνία. Μία ακόμα παράμετρος είναι η αρκετά πιθανή άνοδος και της ανεργίας. Αρκετές επιχειρήσεις θα δυσκολευτούν να αντέξουν, ή τουλάχιστον θα δυσκολευτούν να διατηρήσουν τον ίδιο αριθμό εργαζομένων.

Πέρα από όλα αυτά, υπάρχει και το ζήτημα της ψυχολογίας. Μίας ψυχολογίας που δύσκολα θα επιτρέψει ενίσχυση της καταναλωτικής συμπεριφοράς, υπό την ανησυχία ότι πιθανώς "δεν έχουμε τελειώσει". Ότι ένα δεύτερο κύμα της πανδημίας μπορεί να είναι μπροστά και να μας επισκεφτεί το φθινόπωρο. Ότι μπορεί να επιστρέψουν κάποια στιγμή περιοριστικά μέτρα. Ότι θα απειληθούν και πάλι οι δουλειές. Ότι θα συναντήσει νέα εμπόδια η προσπάθεια για ανάκαμψη της οικονομίας. Και ότι η ύφεση μπορεί τελικά να είναι μεγαλύτερη από ό,τι προβλέπεται. Ότι μπορεί οι προσδοκίες για άμεση αντίδραση και ανάπτυξη την επόμενη χρονιά να μην είναι τόσο ρεαλιστικές. Δεν θα είναι έκπληξη λοιπόν ένα "κράτημα". Σε όλα. Όχι μόνο στην κατανάλωση, αλλά και στην επιχειρηματική και επενδυτική δραστηριότητα. Πόσο θα πλήξουν όλα αυτά την οικονομία; Άγνωστο. Αλλά σίγουρα όχι λίγο...
Print Friendly and PDF
Μοιράσου στο Google Plus
Αν βρήκατε το άρθρο ενδιαφέρον, κάντε κλικ εδώ
Η Freepen.gr ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει για τα άρθρα / αναρτήσεις που δημοσιεύονται και απηχούν τις απόψεις των συντακτών τους. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών ή ότι υπάρχει κάποιο σφάλμα, επικοινωνήστε μέσω e-mail.

Για γρήγορη και άμεση ενημέρωση ακολουθείστε μας στο Twitter και στο Google+.