Από περίγελος της Ευρώπης… υπερόπλο: Το “νέο” ιππικό της “Νέας Σπάρτης”

Το πρωσικό ιππικό στις αρχές του 18ου αι. και μέχρι το 1742 περίπου, ακολουθούσε παρωχημένες τακτικές. Οι Πρώσοι ιππείς κινούντο αργά κατά του εχθρού, ώστε να διατηρούν όσο το δυνατό τη συνοχή τους, ανακόπτοντας πολλές φορές την κίνηση τους για να βάλουν εναντίον του. Όταν δέχονταν επίθεση ιππικού, δεν εκτελούσαν, πολλές φορές, αντεπέλαση κατά των αντιπάλων, αλλά περίμεναν ακίνητοι την έφοδο, έτοιμοι να την αποκρούσουν με τη χρήση πυρών.

Αναδημοσίευση από: history-point.gr

Αυτό όμως, όπως εύκολα γίνεται αντιληπτό, τους στερούσε το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του ιππικού, την ισχύ κρούσης. Ακόμα και εναντίον εχθρικού πεζικού, κινούντο αργά, σε ελαφρύ τροχασμό και επέλαυναν εναντίον του μόνο όταν έφταναν σε απόσταση 60 περίπου βημάτων – 45 περίπου μ. Ευνόητο είναι πως από τέτοια απόσταση τα άλογα δεν προλάβαιναν να αναπτύξουν τη μέγιστη δυνατή τους ταχύτητα κατά τη στιγμή της επαφής.

Η αργή εξάλλου προχώρηση των Πρώσων ιππέων, έδινε στο εχθρικό πεζικό όλο τον αναγκαίο χρόνο για να προετοιμάσει την αντίδραση του, εξουδετερώνοντας έτσι το ψυχολογικό αποτέλεσμα της ιππικής εφόδου. Μετά την ψυχρολουσία στη μάχη του Μόλβιτς, όπου το πρωσικό ιππικό τράπηκε σε επαίσχυντη φυγή, Φρειδερίκος εφάρμοσε εντατικό πρόγραμμα αναβάθμισης της μαχητικής ικανότητας του ιππικού του. Το αποτέλεσμα ήταν το «αρχαιότροπο» πρωσικό ιππικό να μετατραπεί σε φονική πολεμική μηχανή, στο τελειότερο σώμα ιππικού της Ευρώπης.

Χαρακτηριστικό του επιπέδου εκπαίδευσης των Πρώσων ιππέων ήταν το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια ασκήσεων 40 ίλες ιππικού εκτέλεσαν επέλαση, σε καλπασμό, χωρίς να υπάρχουν κενά διαστήματα μεταξύ των ιλών, χωρίς να χάσουν τη συνοχή τους. Και μόνο η θέα 6.000 ιππέων οι οποίοι κινούντο σαν ένα αδιάσπαστο συμπαγές τείχος, με μεγάλη ταχύτητα ήταν ικανό να προκαλέσει δέος στους παρευρισκομένους. Ο Φρειδερίκος δεν έκρυβε τον θαυμασμό του.

Είναι γεγονός ότι η επιτυχία έκβασης των ιππικών επελάσεων ήταν άμεσα συνυφασμένη με την ταχύτητα, την ορμή και τη συνοχή του τμήματος ιππικού που τις εκτελούσε. Η επιτυχία του ιππικού εξαρτάτο από το ψυχολογικό αποτέλεσμα, από τον φόβο που προκαλούσε στον αντίπαλο. Συνήθως το ένα από τα δύο τμήματα τρέπονταν σε φυγή ελάχιστες στιγμές πριν την επαφή ή λίγο μετά από αυτήν.

Η συντριπτική πλειοψηφία των απωλειών προκαλούντο από τον νικητή στον ηττημένο στη φάση της καταδίωξης. Ήταν λοιπόν παράγοντας υψίστης σημασίας η διατήρηση της συνοχής ενός τμήματος ιππικού καθώς και η ικανότητα του να ανασυγκροτείτε ταχύτατα, ύστερα από επιτυχή δράση. Το μυστικό της επιτυχίας των Πρώσων ιππέων ΔΕΝ ήταν η ικανότητα του καθενός, σε προσωπικό επίπεδο, να εξέρχεται νικητής από μια σειρά προσωπικών μονομαχιών με τους αντιπάλους. Ήταν η συλλογική δράση που έκρινε το αποτέλεσμα και πάνω από όλα ήταν η ταχύτητα εκτέλεσης της εφόδου που αποφάσιζε τον νικητή.

Τακτικό δόγμα…

Το πρωσικό τακτικό δόγμα χρήσης του ιππικού συνοψίζεται σε δύο μόνο λέξεις : ταχεία έφοδος. Η ιππομαχία δεν έπρεπε με κανένα τρόπο να μετατραπεί σε ένα σύνολο ατομικών μονομαχιών, όπου «ο αξιωματικός δεν θα είχε μεγαλύτερη αξία από τον απλό στρατιώτη». Χάρη στην ταχεία έφοδο, πάντα σε ταχύ καλπασμό, που ξεκινούσε σε μεγάλη απόσταση από τον εχθρό, οι Πρώσοι μαχητές διέθεταν ένα σαφές τακτικό πλεονέκτημα έναντι των αντιπάλων τους, ενώ παράλληλα εξυψώνονταν και το ηθικό τους.

Αντίθετα το ηθικό των αντιπάλων έπεφτε σημαντικά. «Διέταξα τις ίλες να επιτίθενται σε ταχύ καλπασμό γιατί ο φόβος αναγκάζει και τους δειλούς ακόμα να κινούνται μαζί με τους άλλους άνδρες – γνωρίζουν ότι αν διστάσουν θα συνθλιβούν από τους υπόλοιπους της ίλης. Η πρόθεση μου είναι να διασπάσω τον εχθρό με την ταχύτητα της εφόδου μας, πριν καν τα τμήματα έρθουν σε επαφή. Οι αξιωματικοί δεν αξίζουν περισσότερο από τους απλούς ιππείς, κατά τη διάρκεια μιας συμπλοκής και η τάξη και η συνοχή του τμήματος χάνεται».

Με τα λόγια αυτά περιέγραφε απλά ο ίδιος ο Φρειδερίκος το νέο τακτικό δόγμα. Χάρη στην άριστη τους εκπαίδευση οι Πρώσοι ιππείς κατόρθωσαν να επιτύχουν εκπληκτικούς ρυθμούς εκτέλεση εφόδου. Ως το 1748 η επέλαση ξεκινούσε από απόσταση 700 μέτρων από τον αντίπαλο. Από αυτά τα 300 μέτρα καλύπτονταν με τροχασμό και τα 400 με καλπασμό. Δύο χρόνια αργότερα η απόσταση εκκίνησης της εφόδου αυξήθηκε στα 1.200 μέτρα (300 σε τροχασμό, 400 σε καλπασμό και τα τελευταία 500 στη μέγιστη ταχύτητα), για να φτάσει το 1755 στα 1.800 μ!

…και εφαρμογή

Εύκολα γίνεται αντιληπτό ότι οι αντίπαλοι δεν είχαν παρά ελάχιστα δευτερόλεπτα στη διάθεση τους για να νικήσουν ή να πεθάνουν. Οι Αυστριακοί ιππείς, υπό τύπου σύγκρισης, επέλαυναν με πλήρη ταχύτητα τα τελευταία 30 μόλις μ. πριν την επαφή. Οι επιθέσεις πάντως κατά τμημάτων πεζικού τα οποία διατηρούσαν τη συνοχή τους, συνήθως αποφεύγονταν.

Μόλις όμως παρατηρούνταν και η παραμικρή αταξία στην εχθρική γραμμή, οι ιππείς έσπευδαν να την εκμεταλλευτούν. Αυτό συνέβη στο Χόενφρίντμπεργκ (1745) όταν το 5ο Πρωσικό Σύνταγμα Δραγώνων αντελήφθη ένα κενό στην αυστριακή παράταξη. Αμέσως επιτέθηκε με ταχύτητα, ώστε να μην επιτρέψει στον αντίπαλο να κλείσει το ρήγμα.

Το αποτέλεσμα ήταν καταστροφικό για τους Αυστριακούς, 20 τάγματα γραμμής τους σαρώθηκαν από την πρωσική επέλαση, χιλιάδες άνδρες σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν, – πολλοί από αυτούς καταπατήθηκαν μεταξύ του μέσα στην κρίση πανικού τους- και 2.500 αιχμαλωτίστηκαν, από ένα και μόνο σύνταγμα ιππικού!

Υπήρχαν όμως άλλοι δύο παράγοντες που καθιστούσαν την επιτυχία του πρωσικού ιππικού εξαιρετικά πιθανή. Ο πρώτος είχε να κάνει με τη χρήση σχηματισμών τύπου «φάλαγγας» από το ιππικό και ο δεύτερος με τη χρήση μικρού μήκους ιμάντων στήριξης στους αναβολείς των ιππέων. Οι σχηματισμοί μεγάλου βάθους είχαν εξαφανιστεί από τα εγχειρίδια εκστρατείας του ιππικού ήδη από την εποχή του Τριακονταετούς Πολέμου (1618-1648).

Παράλληλα με τη λέπτυνση των γραμμών του πεζικού, από 30 σε 10 και τελικά σε τρεις και το βάθος των σχηματισμών του ιππικού κατέβηκε από τους 10 ζυγούς στους τρεις ή και κάποτε στους δύο. Η έφοδος σε σχηματισμό φάλαγγας, σε σχηματισμό διπλής γραμμής βάθους έξι ζυγών ουσιαστικά, εκτελούντο κατά συντεταγμένου πεζικού, ώστε το μεγάλο βάθος να εξασφαλίζει την αντικατάσταση των απωλειών των πρώτων ζυγών.

Η περίφημη έφοδος του 5ου των Δραγώνων στο Χόενφρίντμπεργκ εκτελέστηκε σε σχηματισμό φάλαγγας. Σε άλλη περίπτωση ή έφοδος, σε σχηματισμό φάλαγγας ενός συντάγματος δραγώνων –5 ίλες- υποστηρίχτηκε από 10 ίλες ουσάρων, σε σχηματισμό γραμμής – ανά πέντε εκατέρωθεν των δραγώνων.

Ο υβριδικός αυτός σχηματισμός «μικτής τάξης» ιππικού, ο οποίος θεωρείτο μέχρι πρόσφατα εύρημα των Γάλλων στρατηγών της επαναστατικής και ναπολεόντειας περιόδου, ήταν καθαρά πρωσικής σύλληψης και εφαρμογής. Το συγκεκριμένο μοντέλο εκτέλεσης εφόδου χρησιμοποιήθηκε από τους τους Πρώσους σε πληθώρα μαχών.

Στο Τσόντορφ (1758) ιδιαίτερα, χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον από τον στρατηγό φον Ζέιντλιτς – του καλύτερου διοικητή ιππικού της Ευρώπης, εκείνη την εποχή – κατά των «τετραγώνων» του ρωσικού πεζικού. Όσον αφορά το μικρό μήκος των ιμάντων των αναβολέων βοηθούσε ιδιαίτερα τον ιππέα να σηκώνεται όρθιος επί της σέλας και να καταφέρει ισχυρό θλαστικό πλήγμα στον αντίπαλο.

Πρωσικό Σύνταγμα Δραγώνων συντρίβει τους Αυστριακούς.

Πρώσοι δραγώνοι του 5ου Συντάγματος παρουσιάζουν στον Φρειδερίκο σημαίες που κυρίευσαν από τον εχθρό.


Πρώσοι θωρακοφόροι εφορμούν.
Μοιράσου στο Google Plus
Αν βρήκατε το άρθρο ενδιαφέρον, κάντε κλικ εδώ
Η Freepen.gr ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει για τα άρθρα / αναρτήσεις που δημοσιεύονται και απηχούν τις απόψεις των συντακτών τους. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών ή ότι υπάρχει κάποιο σφάλμα, επικοινωνήστε μέσω e-mail.

Για γρήγορη και άμεση ενημέρωση ακολουθείστε μας στο Twitter και στο Google+.

loading...
loading...