Μπορεί να ανταπεξέλθει η ελληνική οικονομία σε έναν εμπορικό πόλεμο;


Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται εν μέσω εμπορικού πολέμου, με αβέβαιες συνέπειες γι αυτήν. Η απόφαση του Αμερικανού προέδρου να μειώσει το εμπορικό έλλειμμα των 621 δισ. δολαρίων των ΗΠΑ επιβάλλοντας δασμούς σε εισαγόμενα κινεζικά προϊόντα (κι όχι μόνο), δημιουργεί ένα κλίμα αβεβαιότητας για την παγκόσμια οικονομία. 

Από: new-economy.gr - Του Θεόδωρου Σεμερτζίδη
 
Η εφαρμογή των μνημονίων στην Ελλάδα, όχι μόνο δεν έλυσε το πρόβλημα του χρέους, αλλά άφησε «ανοχύρωτη» την ελληνική οικονομία απέναντι στον εμπορικό πόλεμο που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Ένα από τα χαρακτηριστικότερα στοιχεία αδυναμίας της ελληνικής οικονομίας, αποτελεί και το εμπορικό ισοζύγιο όπως θα δούμε αμέσως παρακάτω. 

Το εμπορικό ισοζύγιο της Ελλάδας

Το 2018 οι ελληνικές εξαγωγές κατέγραψαν αύξηση κατά 15,7% σε σχέση με το προηγούμενο έτος (στοιχεία ΕΛΣΤΑΤ) και διαμορφώθηκαν στα 33,41 δισ. ευρώ, με τις εισαγωγές να παρουσιάζουν αύξηση 9,5% έναντι του 2017 και να ανέρχονται στα 55,12 δισ. ευρώ, με το εμπορικό έλλειμμα να διαμορφώνεται στα -21,71 δισ. ευρώ για το 2018, όπως διακρίνουμε και στο παρακάτω γράφημα.
Πηγή γραφήματος:www.statistics.gr

Οι κύριοι εμπορικοί εταίροι της Ελλάδας

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία που αφορούν τον προορισμό των ελληνικών εξαγωγών (στοιχεία www.enterprisegreece.gov.gr), καθώς το 52,8% αυτών κατευθύνονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και να ακολουθούν:
  • Ιταλία (10,3%)
  • Γερμανία (6,4%)
  • Τουρκία (6,1%) 
  • Κύπρος (5,7%)
  • Λίβανος (4,5%)
  • Βουλγαρία (4,4%)
  • ΗΠΑ (4,1%)
  • Ηνωμένο Βασίλειο (3,6%)
Όσο αφορά τις εισαγωγές, αυτές προέρχονται κυρίως από την Ευρωπαϊκή Ένωση (51,4%), το Ιράκ, την Ρωσία κα.
  • Γερμανία (10,5%)
  • Ιράκ (8,3%)
  • Ιταλία (8,2%) 
  • Ρωσία (7,5%)
  • Κίνα (6,5%)
  • Ολλανδία(5,1%)
  • Γαλλία (4,0%)
  • Ισπανία (3,7%)
Με βάση τα παραπάνω, αποδεικνύεται ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί το νούμερο ένα εμπορικό εταίρο της Ελλάδας, με την Γερμανία και την Ιταλία να είναι οι κυριότεροι αυτών, και να ακολουθούν χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Η απειλή μιας νέας παγκόσμιας ύφεσης, αλλά και η υιοθέτηση δασμών από περισσότερες χώρες, σε συνδυασμό με το νόμισμα του ευρώ, θα κάνουν ακριβότερα τα ελληνικά προϊόντα στο εξωτερικό, λιγότερο ανταγωνιστικά, με αποτέλεσμα την μείωση της εγχώριας παραγωγής, ενώ η επιβολή δασμών από την Ευρωπαϊκή Ένωση σε αμερικανικά προϊόντα ή ρωσικά, θα αυξήσει τις τιμές των εισαγόμενων αγαθών για τους Έλληνες καταναλωτές. 

Όπως φαίνεται και στο παραπάνω γράφημα, το αργό πετρέλαιο αποτελεί τον νούμερο σε αξία προϊόν που εισάγεται στην χώρα μας, με τα προϊόντα πετρελαίου να έρχονται δεύτερα, και με τα φάρμακα τρίτα. Εάν υποθέσουμε, ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση επιβάλει δασμούς σε αυτά τα τρία μόνο προϊόντα, τότε γίνεται αντιληπτό ότι η επιβολή αυτή θα αυξήσει και την τελική τιμή τους, με αποτέλεσμα την αύξηση του κόστους για τον Έλληνα καταναλωτή. 

Όσο αφορά τις εξαγωγές, τα προϊόντα πετρελαίου αποτελούν την μεγαλύτερη σε αξία εξαγωγή, με το αργίλιο να έρχεται δεύτερο, και τα φάρμακα τρίτα. Μια επιβολή δασμών από τρίτες χώρες (εκτός ΕΕ), πιθανών να οδηγήσει σε μείωση των ελληνικών εξαγωγών, και κατ’ επέκταση σε μείωση του κύκλου εργασιών των εξαγωγικών εταιρειών. 

Ένα από τα προβλήματα της δομής της πραγματικής οικονομίας

Είναι γνωστό, πως μια οικονομία για να είναι ανταγωνιστική θα πρέπει να διαθέτει χαμηλό κόστος παραγωγής (πχ φόροι), υποδομές, έρευνα, να είναι φιλική προς τις ξένες επενδύσεις, σταθερό φορολογικό και επενδυτικό πλαίσιο κα. 

Σύμφωνα με την έκθεση του World Economic Forum για το 2018, η Ελλάδα βρίσκεται στην 57η θέση παγκοσμίως σε σύνολο 140 χωρών όσο αφορά την ανταγωνιστικότητα (βλ. παρακάτω πίνακα). Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός, ότι η χώρα μας βρίσκεται στην 83η θέση όσο αφορά την μακροοικονομική σταθερότητα, στην 107η στην αγορά εργασίας, και στην 114η στον χρηματοοικονομικό κλάδο, στοιχεία τα οποία σίγουρα επηρεάζουν αρνητικά την ανάπτυξη της οικονομίας.
Πηγή γραφήματος:www.weforum.org

Ένα σημαντικό στοιχείο το οποίο αποτελεί κριτήριο για την εμπιστοσύνη των ξένων επενδυτών απέναντι στην ελληνική οικονομία, είναι αυτό των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων. 

Οι (καθαρές) εισροές Ξένων Άμεσων Επενδύσεων στην Ελλάδα για το 2018 ανήλθαν σε 3,6 δισ. ευρώ, (το υψηλότερο ποσό της τελευταίας δεκαετίας) σε σχέση με 3.204 εκατομμύρια το 2017, παρουσιάζοντας αύξηση της τάξης του 12,5%. To 2018 αποτελεί τη τρίτη συνεχόμενη χρονιά αυξημένων ξένων επενδυτικών ροών στη χώρα μας, μετά την ετήσια αύξηση κατά 28,3% από το 2016 στο 2017 και κατά 118,5% από το 2015 στο 2016 (βλ. γράφημα παρακάτω).
Πηγή γραφήματος:www.enterprisegreece.gov.gr

Χώρες προέλευσης των ξένων κεφαλαίων, αποτελούν η Γερμανία, και η Γαλλία, ενώ εκτός ΕΕ, είναι η Ελβετία, ο Καναδάς και οι ΗΠΑ, με την πρώτη δεκάδα να συμπληρώνεται από την Κίνα (με το Χονγκ Κονγκ), που έχει ενισχύσει σημαντικά τη θέση της τα τελευταία χρόνια, το Λουξεμβούργο, την Ισπανία και την Ιταλία (βλ. παρακάτω γράφημα)

Η Γερμανία και η Γαλλία αποτελούν τις βασικές χώρες προέλευσης επενδυτικών κεφαλαίων για το χρονικό διάστημα 2008-2018 με αρκετά μεγάλη διαφορά από τις υπόλοιπες κυρίως λόγω της επένδυσης της Deutsche Telecom στον ΟΤΕ και της εξαγοράς ελληνικών τραπεζών από γαλλικές πριν την έναρξη της κρίσης. 

Οι καθαρές εισροές ΞΑΕ κατά τομέα οικονομικής δραστηριότητας στην Ελλάδα, επικεντρώνονται τα τελευταία έτη κατά κύριο λόγο στον τριτογενή τομέα, και ακολουθεί με σημαντική διαφορά ο δευτερογενής τομέας. Αντίστοιχη διάρθρωση ΞΑΕ εμφανίζει η πλειονότητα των ανεπτυγμένων χωρών.
Πηγή γραφήματος:www.enterprisegreece.gov.gr

Η τάση των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων στον τομέα των υπηρεσιών, προέρχεται κυρίως από την ανάπτυξη του χρηματοπιστωτικού συστήματος της Ελλάδας, την ανάπτυξη των τηλεπικοινωνιών, ενώ τα τελευταία έτη παρατηρείται συγκέντρωση επενδύσεων στη διαχείριση ακίνητης περιουσίας και τις δραστηριότητες αποθήκευσης και μεταφορών. 

Στους κλάδους των υπηρεσιών με σημαντικό επενδυτικό ενδιαφέρον κατά την περίοδο 2008-2018 συγκαταλέγονται οι χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες (με διαφορά), οι τηλεπικοινωνίες, οι μεταφορές- αποθήκευση και η διαχείριση ακινήτων. Αξίζει να σημειωθεί πως στην κατηγορία «διαχείριση ακινήτων» δεν περιλαμβάνονται στο παρακάτω σχήμα (σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση της Τράπεζας της Ελλάδος) οι ιδιωτικές αγοραπωλησίες ακινήτων, που άγγιξαν τα 2.119 εκατομμύρια ευρώ την περίοδο 2008-2018. 

Συμπέρασμα

Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, η μη δημιουργία κατάλληλων προϋποθέσεων για την αύξηση των επενδύσεων (εγχώριων και ξένων), αποτελεί τροχοπέδη για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Τα δομικά προβλήματα του ελληνικού επιχειρήν και κατ΄ επέκταση της ελληνικής οικονομίας, αφήνουν την Ελλάδα έρμαιο μπροστά σε μια νέα παγκόσμια ύφεση ή και έντασης του εμπορικού πολέμου μεταξύ των μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου, με αποτέλεσμα το φάντασμα του χρέους, κι ακόμη περισσότερο ένα νέο δυσμενέστερο μνημόνιο, να αποτελούν τον νούμερο ένα κίνδυνο για την ελληνική οικονομία.
 
Πηγές:
www.statistics.gr
www.enterprisegreece.gov.gr
http://reports.weforum.org/

Φωτογραφία Gladson Xavier
Μοιράσου στο Google Plus
Αν βρήκατε το άρθρο ενδιαφέρον, κάντε κλικ εδώ
Η Freepen.gr ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει για τα άρθρα / αναρτήσεις που δημοσιεύονται και απηχούν τις απόψεις των συντακτών τους. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών ή ότι υπάρχει κάποιο σφάλμα, επικοινωνήστε μέσω e-mail.

Για γρήγορη και άμεση ενημέρωση ακολουθείστε μας στο Twitter και στο Google+.