Πως η Τουρκία επιδιώκει να αξιοποιήσει την πυρηνική ενέργεια

Η αναζήτηση της Τουρκίας για την αξιοποίηση της πυρηνικής ενέργειας χρονολογείται από την εποχή που οι περισσότεροι από εμάς αντιλαμβάνονται μόνο το ασπρόμαυρο υλικό της δεκαετίας του 1950 και τις ιστορίες των γονιών και των παππούδων μας.

Από: bankingnews.gr - Νίκος Κονδυλόπουλος

Ξεκίνησε από το Πρόγραμμα Ατόμων για την Ειρήνη του Προέδρου των ΗΠΑ Eisenhower και συνεχίστηκε σταθερά, καθώς μέχρι το 1956 η Τουρκία κατείχε ήδη μια μονάδα αντιδραστήρα όχι μακριά από την Κωνσταντινούπολη, στις όχθες της λίμνης Küçükçekmece.

Μέχρι τη δεκαετία του 1970 οι τουρκικές αρχές έχουν εντοπίσει τον καταλληλότερο τόπο για την κατασκευή πυρηνικού σταθμού, επιλέγοντας το Akkuyu στις ακτές της Ανατολίας, χρησιμοποιώντας την εγγύτητά του προς τη θάλασσα, τη χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα και ταυτόχρονα την εγγύτητά του με μεγάλες πόλεις, καθώς και τη χαμηλή σεισμική δραστηριότητα της περιοχής.

Αυτό που σχεδίαζαν οι Τούρκοι πριν από περίπου 50 χρόνια υλοποιείται προοδευτικά με το έργο Akkuyu υπό την ηγεσία της ρωσικής εταιρίας Rosatom.

Με πολλούς τρόπους, το έργο Akkuyu είναι μια καινοτομία - είναι το πρώτο έργο της Rosatom που κατασκευάστηκε στην ευρύτερη περιχοή του Λεβάντε.

Από τη στιγμή που η τουρκική κυβέρνηση ξεκίνησε το διαγωνισμό για την κατασκευή του Akkuyu, μόνο η Rosatom υπέβαλε επίσημη προσφορά για την κατασκευή τεσσάρων αντιδραστήρων πεπιεσμένου νερού 1200MW, υποστηριζόμενη από τη δέσμευση να αναλάβει την απομάκρυνση όλων των χρησιμοποιημένων πυρηνικών καυσίμων της εγκατάστασης.

Από εκεί και πέρα, τα πράγματα πήραν μια γρήγορη στροφή - υπογράφηκε μια διακυβερνητική συμφωνία το 2010, δημιουργήθηκε η νομοθετική βάση για την κατασκευή (δεδομένου ότι η Τουρκία δεν είχε προηγουμένως κανένα ολοκληρωμένο σύνολο νομοθεσίας για την πυρηνική ενέργεια), εκδόθηκε ένα ψήφισμα κατασκευής το 2016, για να ακολουθηθεί δύο χρόνια αργότερα από την επίσημη έναρξη των κατασκευαστικών έργων.

Το πλάνο είναι το πυρηνικό εργοστάσιο να τεθεί σε λειτουργία το 2023, όταν η Τουρκία θα γιορτάζει τα 100 χρόνια από την ίδρυσή του τουρκικού κράτους από τον Κεμάλ Αττατούρκ.

Είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι το πυρηνικό έργο προχώρησε παρά τις σημαντικές αναταράξεις στις ρωσο-τουρκικές σχέσεις, όπως το 2015 που κατερρίφθη ένα ρωσικό μαχητικό αεροσκάφος πάνω από (κατά τα φαινόμενα) συριακό έδαφος.

Οι διαπραγματεύσεις για τις τιμές ήταν επίσης επιτυχείς - οι πλευρές καθόρισαν το τιμολόγιο ηλεκτρικής ενέργειας στο 0,1235 δολάρια/KWh για τα πρώτα 15 χρόνια λειτουργίας με την επιλογή να αυξηθεί η τιμή στα 0,1533 δολάρια/KWh εάν υπάρξουν τυχόν ζητήματα αποπληρωμής.

Περίπου την ίδια στιγμή που η Άγκυρα δεσμεύτηκε στο πυρηνικό εργοστάσιο Akkuyu, είχε επίσης ξεκινήσει την προσπάθεια να κατασκευάσει ένα άλλο πυρηνικό εργοστάσιο, αυτή τη φορά στην ακτή της Μαύρης Θάλασσας της χώρας, στο Sinop.

Κάπως διαφορετικά από το Akkuyu, η κυβέρνηση προχώρησε σε σχέδιο δημιουργίας-διαχείρισης-μεταφοράς (BOT) με τη Sinop, υπογράφοντας σύμβαση με την Atmea, την γαλλο-ιαπωνική κοινοπραξία που περιλαμβάνει τις εταιρείες Mitsubishi Heavy Industries και Areva, το 2013.

Οι τέσσερις αντιδραστήρες πεπιεσμένου νερού Generation III θα ξεκινήσαν το 2017, και το κόστος θα άγγιζε περίπου τα 18 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ.

Σύμφωνα με μια προκαταρκτική συμφωνία, η Atmea θα κατείχε το 51% του πυρηνικού εργοστασίου της Sinop, η τουρκική εταιρεία κοινής ωφελείας EUAS θα είχε το 49% και η Engie θα το λειτουργούσε.

Σε χαρτί, όλα φαινόταν ωραία, αλλά τελικά το έργο κατέληξε σε φιάσκο.

Η βασική αιτία της ακύρωσής της, που ανακοινώθηκε επίσημα τον Δεκέμβριο του 2018, ήταν ο πληθωρισμός κόστους.

Η εκτίμηση κόστους 18 δισεκατομμυρίων δολαρίων εκτοξεύτηκε στα 44 δισεκατομμύρια δολάρια λόγω της ανάγκης εφαρμογής αυστηρότερων προτύπων ασφαλείας μετά τη Φουκουσίμα - παρά την τακτική επιμονή της Άγκυρας να διατηρήσει το επίπεδο κόστους στο αρχικό της επίπεδο.

Η διακοπή της συμφωνίας οδήγησε σε ένα εφιαλτικό αποτέλεσμα για τις ιαπωνικές πυρηνικές εταιρείες - μετά την ανάκληση ενός πυρηνικού έργου στην Ταϊβάν (2014) και το Βιετνάμ (2016), ακολουθούμενη από την απόσυρση των Sinop και Anglesey στην Ουαλία (τον Ιανουάριο) δεν υπάρχει ενεργή κατασκευή πυρηνικών σταθμών στο εξωτερικό, λίγο πολύ αφήνοντας την παγκόσμια πυρηνική αγορά στους Ρώσους και τους Κινέζους.

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ των δύο έργων που έκαναν το Akkuyu εφικτό και κατέστησε το Sinop ανέφικτο;

Το πιο σημαντικό, στην περίπτωση των πρώτων, το σύνολο των οικονομικών κινδύνων που προκύπτουν από οποιαδήποτε εκτίμηση του έργου ανήκει εξ ολοκλήρου στην Rosatom, μια κρατική εταιρεία της οποίας ο πρώην διευθύνων σύμβουλος είναι τώρα πρώτος αναπληρωτής αρχηγός του προσωπικού της ρωσικής προεδρικής διοίκησης.

Ακόμη και μια εκτίμηση των 5-6 δισεκατομμυρίων δολαρίων (αρχικά η Akkuyu εκτιμάται ότι κοστίζει 15,8 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ, η τρέχουσα τιμή της είναι περίπου 22 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ) είναι ανεκτή υπό τέτοιες συνθήκες.

Όχι μόνο η Sinop εξαρτάται από τη συνεργασία των Γάλλων και των Ιαπώνων, αλλά και την οικονομική συμμετοχή της Τουρκίας στο σχέδιο. Δεύτερον, ενώ το Akkuyu παρέμεινε αρκετά ψηλά στην ατζέντα των πολιτικών συνόδων κορυφής Τουρκίας-Ρωσίας, η Sinop δεν έλαβε το ίδιο είδος πολιτικής στήριξης.

Ένα καλό παράδειγμα γιατί οι πολιτικές υποθέσεις είναι η ιδιοκτησιακή δομή του Akkuyu.

Ομοίως με το Sinop, δεν ήταν καθόλου εύκολο να βρεθούν τουρκικές εταιρίες για το έργο.

Αναμενόταν ότι η Τουρκία θα εκπροσωπείτο από μια κοινοπραξία αποτελούμενη από τρεις ιδιωτικές εταιρείες, οι οποίες είναι κυρίως γνωστές για τις συναλλαγές τους στην οικοδομική δραστηριότητα - Cengiz Holding, Kolin Insaat και Kalyon Insaat.

Ωστόσο, όταν και οι τρεις εταιρείες παραιτήθηκαν από το έργο τον Φεβρουάριο του 2018 (δηλ. 2 μήνες πριν από την έναρξη της κατασκευής), το Akkuyu δεν σταμάτησε.

Αντ 'αυτού, ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις μεταξύ της τουρκικής κρατικής ηλεκτρικής ενέργειας που κατείχε το EUAS για να αγοράσει το έργο, ενδεχομένως ακόμη και με στόχο το 49%.

Θα ήταν πολύ απίστευτο αν αυτό δεν ήταν το αποτέλεσμα μιας πολιτικής συμφωνίας στο παρασκήνιο.

Η αποτυχία του πυρηνικού εργοστασίου Sinop δεν εμπόδισε την Τουρκία να συνεχίσει να έχει υψηλούς στόχους.

Το Akkuyu θα προμηθεύσει «μόνο» το 10% της ενεργειακής ζήτησης του έθνους, υποδεικνύοντας ότι χρειάζονται περισσότερα για να απαλλαγεί η Τουρκία από την εξάρτησή της από τον άνθρακα.

Το 2018 ο Πρόεδρος Erdogan ανακοίνωσε ότι η Τουρκία θα κατασκευάσει ένα τρίτο πυρηνικό εργοστάσιο - η περιοχή φημολογείται ότι είναι η περιοχή βορειοδυτικά της Κωνσταντινούπολης, κοντά στα βουλγαρικά σύνορα.

Παρόλο που δεν υπάρχει ακόμη σαφήνεια σχετικά με το ποιος θα ηγηθεί του έργου, ωστόσο, ο υπουργός Ενέργειας Fatih Donmez υπαινίχθηκε ότι η Άγκυρα θα συνεργαστεί με την Κίνα για το έργο.
Μοιράσου στο Google Plus
Αν βρήκατε το άρθρο ενδιαφέρον, κάντε κλικ εδώ
Η Freepen.gr ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει για τα άρθρα / αναρτήσεις που δημοσιεύονται και απηχούν τις απόψεις των συντακτών τους. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών ή ότι υπάρχει κάποιο σφάλμα, επικοινωνήστε μέσω e-mail.

Για γρήγορη και άμεση ενημέρωση ακολουθείστε μας στο Twitter και στο Google+.

loading...
loading...