Stroma Bank

Όπως πολλοί άνθρωποι της γενιάς της, η μάνα μου -γεννημένη το 1938- είχε τη συνήθεια να μην πετάει σχεδόν τίποτα. Πεθαίνοντας το 2008, άφησε πίσω της ένα σπίτι που τα συρτάρια και οι ντουλάπες του ξεχείλιζαν από έγγραφα, αποδείξεις, επιστολές, φωτογραφίες, ακόμα και αντικείμενα ιδιαίτερης συναισθηματικής αξίας, ενθύμια σημαντικών ή απλώς ξέγνοιαστων στιγμών. Μού κληροδότησε ούτως ειπείν ένα ογκώδες αρχείο, το οποίο σκαλίζοντας περιηγείται κανείς στην ιστορία μιάς ευρείας οικογένειας. Σε πόσα ακόμα ελληνικά σπίτια δεν σώζονται τέτοια αρχεία -πολύτιμα για τη μελέτη του συλλογικού μας παρελθόντος, καταδικασμένα -φευ!- αντί να ψηφιοποιηθούν ώστε να είναι στη διάθεση των μελετητών, να καταλήξουν στην καλύτερη στα παλιατζίδικα και στη χειρότερη στις χωματερές;

Από: capital.gr
Του Χρήστου Χωμενίδη

Βουτάω κάπου-κάπου στα κατάλοιπα της μάνας μου και πάντοτε σχεδόν βγάζω λαβράκια. Αλίευσα τις προάλλες τον αναλυτικό λογαριασμό της κηδείας του προπάππου μου την άνοιξη του 1940 - το "αρχαίον" ήδη τότε (όπως έγραφε η τυπωμένη φίρμα του) γραφείο τελετών, είχε βάλει στον νεκρό αφόρετα παπούτσια, τα οποία και χρέωνε αναλόγως. Δίπλα του, βρήκα ένα τενεκεδένιο αυτοκινητάκι. "Προσφορά της Εθνικής Τραπέζης στα παιδιά των υπαλλήλων της, Χριστούγεννα 1957" έγραφε η ετικέτα στο κουτί. Ανήκε προφανώς στον θείο μου, ο οποίος σκοτώθηκε δέκα χρόνια αργότερα ενώ υπηρετούσε τη θητεία του. Ο πατέρας του ήταν διευθυντής καταστήματος της Εθνικής. Περιεργαζόμουν επί ώρα το παιχνίδι. Η σκέψη μου έφυγε από το αδικοχαμένο παλικάρι και πήγε στην αδικοχαμένη (;) αίγλη των τραπεζικών ιδρυμάτων ως θεσμών και πυλώνων της κοινωνίας μας.

Εάν σήμερα ρωτήσεις τους Έλληνες για τις τράπεζες, οι απαντήσεις που θα λάβεις θα είναι από επιφυλακτικότατες έως εντελώς αρνητικές. Διόλου παράξενο δοθέντος τού τι έχει συμβεί κατά την τελευταία εικοσαετία.

Αλόγιστος, φορτικός σχεδόν, δανεισμός των πολιτών την εποχή των παχιών αγελάδων. Κι έπειτα, με τη χρεοκοπία του 2010 και την υπαγωγή στα μνημόνια, "κοκκίνισμα" αναρίθμητων δανείων, απόγνωση των οφειλετών -πλην των στρατηγικών κακοπληρωτών- που δεν μπορούσαν να τα εξυπηρετήσουν. Πόσες τράπεζες κατέβασαν ρολά από την αρχή της κρίσης, αποδεικνύοντας ότι έχτιζαν στην άμμο; Με τι θυσίες διασώθηκαν οι τέσσερις εναπομείνασες "συστημικές"; Πόσα χρήματα μετόχων εξανεμίστηκαν κατά τις αλλεπάλληλες ανακεφαλαιοποιήσεις; Πόσο πλήττεται καθημερινά η τραπεζική πίστη από την πρακτική του δημοσίου να "μπαίνει" σε λογαριασμούς και να δεσμεύει καταθέσεις έναντι χρεών, δίχως συχνά να προειδοποιεί καν τους καταθέτες;

"Η μόνη τράπεζα που ακμάζει στην Ελλάδα είναι η Stroma Bank..." μού έλεγε τις προάλλες, πικρά μειδιώντας, ένα τραπεζικό στέλεχος. "Τι και αν πανηγυρίστηκε από μερίδα του τύπου η άρση των capital control; Οι εμπειρίες του κόσμου είναι εδώ και χρόνια εξαιρετικά τραυματικές. Πώς θα πειστεί κανείς να βγάλει απ' την κρυψώνα τις "καβάντζες" του -ό,τι πρόφτασε να αποσύρει πριν τον Ιούλιο του 2015 κι ό,τι εξοικονόμησε σε ρευστό στη συνέχεια- και να μάς τις εμπιστευτεί ξανά; Πώς θα σιγουρευτεί ότι έχει εκλείψει οριστικά ο κίνδυνος κουρέματος ή άλλου "ατυχήματος", το οποίο θα επωμιστούν τα συνήθη θύματα, οι καταθέτες; Άμα δεν ξαναγίνουμε με θεαματικές κινήσεις αξιόπιστοι, θα καταντήσουμε άδεια κελύφη. Μεσάζοντες για τις πληρωμές τιμολογίων, μισθών και συντάξεων, από τις οποίες θα εισπράττουμε -για να επιβιώνουμε- μια γλίσχρα προμήθεια..."

Η τραπεζική πίστη οικοδομήθηκε με πολύ κόπο στη νεαρή Ελλάδα του 19ου αιώνα. Η ανατολίτικη καχυποψία κυριαρχούσε στους ανθρώπους, ο Γεώργιος Σταύρου ως ιδρυτής της "Εθνικής Τραπέζης" έπρεπε να πείθει γιά την τιμιότητά του κάθε πιθανό καταθέτη. Η τραπεζική πίστη μπορεί να δοκιμάστηκε κατά τις αλλεπάλληλες εθνικές περιπέτειες τον 20ου αιώνα, ρίζωσε ωστόσο στις ψυχές των Ελλήνων.

Μεταπολεμικά, η αποταμίευση του όποιου πλεονάσματος λογιζόταν ως καθήκον για κάθε οικογένεια, φτωχή ή πλούσια, αριστερή ή δεξιά. Τα βιβλιάρια καταθέσεων αποτελούσαν τίτλους τιμής, αποδείξεις προκοπής του νοικοκύρη και του νοικοκυριού του. Με τη γέννηση ενός παιδιού, οι γονείς άνοιγαν ειδικό λογαριασμό όπου συγγενείς και καρδιακοί φίλοι έβαζαν κάτι τις γιά τις σπουδές του. Με την πάροδο των χρόνων, με την οικονομική σταθεροποίηση και πρόοδο, η χρυσή λίρα Αγγλίας έπαψε σταδιακά να θεωρείται η ασφαλέστερη επένδυση σε κινητή αξία. Ένας λογαριασμός σε ημεδαπή τράπεζα προσέφερε αντίστοιχη σιγουριά.

Η πρόσληψη ενός νέου εργατοεργατικής ή μικροαστικής προέλευσης στην τράπεζα γιορταζόταν ως επιτυχία και ως εξασφάλιση. Σε μια κοινωνία τρομαγμένη από πάσης φύσεως κραδασμούς, το να ανήκεις στη μεγάλη οικογένεια της Εθνικής ή της Αγροτικής ή της Πίστεως σού έδινε πίστη στο μέλλον. "Μπορεί η γυναίκα μου να μην είχε προίκα" έλεγε ένας μπάρμπας μου "έχει όμως σίγουρο τον μισθό της από την τράπεζα!"

Η χρηματοπιστωτική λειτουργία ήταν στο γενικό της πλαίσιο κατανοητή και από τους λιγότερο μορφωμένους. Βάζουν όλοι το περίσσευμά τους σε έναν πελώριο κουμπαρά απ' τον οποίον χρηματοδοτείται διά δανείων η επιχειρηματικότητα. Προς ιδιωτικό και προς συλλογικό όφελος.

Φιλοδοξώντας να επιτέλουν ρόλο εθνικού πυλώνα, οι ελληνικές τράπεζες ανέπτυσσαν παράλληλες με την κυρίως τους δραστηριότητες. Προέβαιναν σε κοινωνικές πρωτοβουλίες, έφτιαχναν μορφωτικά ιδρύματα, στήριζαν την εκπαίδευση και την τέχνη. Δεν ισχυρίζομαι ότι τα σχετικά κονδύλια δαπανούνταν πάντοτε με απολύτως αξιοκρατικά κριτήρια. Το ΜΙΕΤ ωστόσο έχει πέραν πάσης αμφισβήτησης συμβάλει στον ελληνικό πολιτισμό. Τα δε μουσεία της Τράπεζας Πειραιώς στη διαφύλαξη της κατά τόπους παράδοσης.

Οι ελληνικές τράπεζες έχουν -και με δικιά τους ευθύνη- απαξιωθεί εδώ και καιρό δραματικά στη συνείδηση του κόσμου. Το "κραχ" της περασμένης εβδομάδας στάθηκε ένα ακόμα σοβαρό χτύπημα. Η παρούσα κυβέρνηση αντιπαθεί τον θεσμό, ο πρωθυπουργός το έχει σχεδόν ρητά δηλώσει. Και μόνο η τοποθέτηση του συμπαθούς Αλέκου Φλαμπουράρη σε θέση τραπεζικού παντεπόπτη το αποδεικνύει.

Οι φίλα κείμενοι προς την τραπεζική λειτουργία φορείς απεργάζονται για μιάν εισέτι φορά σενάρια για τη διάσωση και ανάκαμψη των τεσσάρων "συστημικών" αδελφών, τα οποία προϋποθέτουν την απαλλαγή τους από τα κόκκινα δάνεια, μέσω ενδεχομένως της δημιουργίας μιας "Bad Bank"...

Είτε όμως με "Bad Bank" είτε χωρίς, η "Stroma Bank" θα εξακολουθήσει να κυριαρχεί και να πριμοδοτεί την παράλληλη, μη ελεγχόμενη οικονομία.

Μέχρις ότου -στο προσεχές; στο απώτερο μέλλον; ποτέ;- μέχρις ότου να επανέλθει η τραπεζική πίστη. Ώσπου ο πολίτης να βεβαιωθεί ότι οι καταθέσεις του είναι ασφαλείς. Ότι κανένας δεν θα βάλει αίφνης χέρι, εν αγνοία του, στον κορβανά του.

"Είναι η οικονομία, ηλίθιε!" είχε πει κάποτε ο Μπιλ Κλίντον και η φράση του επαναλαμβάνεται έκτοτε σε κάθε ευκαιρία, έχει καταντήσει αφόρητα μπανάλ.

"Είναι η εμπιστοσύνη!" θα έπρεπε να έχει φτάσει στη ρίζα του κακού. Ή του καλού.

* Ο κ. Χρήστος Χωμενίδης είναι συγγραφέας
Μοιράσου στο Google Plus
Αν βρήκατε το άρθρο ενδιαφέρον, κάντε κλικ εδώ
Η Freepen.gr ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει για τα άρθρα / αναρτήσεις που δημοσιεύονται και απηχούν τις απόψεις των συντακτών τους. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών ή ότι υπάρχει κάποιο σφάλμα, επικοινωνήστε μέσω e-mail.

Για γρήγορη και άμεση ενημέρωση ακολουθείστε μας στο Twitter και στο Google+.

loading...
loading...