Κυβέρνηση σαν πρωτοετής φοιτητής, μια εργασία “στο πόδι” να πάρει το “5” δραπετεύοντας…

Καθώς περνούν οι μέρες, αρχίζει να γίνεται εμφανές ότι η πυρκαγιά στο Μάτι, πρόκειται για την πλέον φονική στη χώρα, ξεπερνώντας και τις πυρκαγιές του 2007. Το δραματικό σε σχέση με όλες αυτές τις τραγωδίες, είναι η μετέπειτα αγωνία: Και τελικά, πόσοι ακριβώς είναι οι αγνοούμενοι; Θα τα καταφέρουν όλοι οι τραυματίες; Παρακαλούμε για μια καλή είδηση. Έστω και για έναν άνθρωπο, ότι τον βρήκαν κάπου ζωντανό. Ότι γλίτωσε.


Νίκος Γκίκας
Γεωγράφος

Ζώντας σε αυτή την αγωνία, η θεματολογία και ο σχολιασμός ακολουθούν τους δικούς τους κανόνες και ήδη έχουν πάρει το δρόμο τους. Όμως, η κοινωνία, την οποία όλοι επικαλούνται, έχει αρχίσει να αποστασιοποιείται από τις κάθε είδους μάχες που υποτίθεται συμβαίνουν για λογαριασμό της. Και για λογαριασμό των νεκρών συνανθρώπων μας.

Ο πρωθυπουργός κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος. Αφού παρήλθαν οι μέρες, οι κυβερνώντες ανέλαβαν να μας ενημερώσουν. Και ο πρωθυπουργός, ανέλαβε την πολιτική ευθύνη. Το να αναλαμβάνεις την πολιτική ευθύνη για ένα τόσο τραγικό γεγονός, σημαίνει κάτι πολύ συγκεκριμένο και είναι η παραίτηση. Σε διαφορετική περίπτωση, δεν την αναλαμβάνεις.

Ασχέτως όμως ευαισθησίας, γνωρίζουν καλά ότι έχουν απέναντί τους έναν κόσμο θλιμμένο ή οργισμένο, σίγουρα όμως γεμάτο ερωτήματα. Απέναντι στη θλίψη και την οργή, απαντούν με κυνισμό: «Εμείς, δεν κάναμε λάθη. Ήταν ακραίες οι συνθήκες. Φταίει η κλιματική αλλαγή», ενώ απέναντι στα ερωτηματικά: Ασύμμετρη απειλή που στη συνέχεια προσδιορίστηκε ως απόπειρα εμπρησμών.

Έπειτα, επιχειρούν να παρουσιάσουν στοιχεία, επικαλούμενοι δορυφορικές εικόνες, ή ευρήματα. Θέλετε να σας πω και τη συνέχεια; Οτιδήποτε κι αν συνέβη, συνέβη με τέτοιο τρόπο που η κυβέρνηση έχει τις μικρότερες δυνατές ευθύνες.

Είτε διότι ευθύνεται η «κλιματική αλλαγή” (και τι να κάνουμε που τα φαινόμενα είναι πια ακραία), είτε διότι έχουμε εμπρησμό εκ προθέσεως και οι εμπρηστές λειτουργούν βάσει σχεδίου, είτε διότι σε τρία χρόνια κυβέρνησης δεν μπορούμε να διορθώσουμε τις παθογένειες δεκαετιών, αλλά τώρα που τις συνειδητοποιήσαμε θα αρχίσουμε να το κάνουμε!

Τα «αν» και τα «γιατί»

Καταρχήν, έγραψα ήδη, ότι το να κατηγορείς την “κλιματική αλλαγή» για το γεγονός ότι έχουμε νεκρούς, είναι σαν να κατηγορείς την βαρύτητα για το γεγονός ότι έπεσε ένα αεροπλάνο. Ας μου επιτραπεί να επικαλεστώ τις γνώσεις μου, λέγοντας ότι το κλίμα όπως και ο καιρός δεν ήταν ποτέ σταθερά άρα, κλιματική αλλαγή είχαμε πάντα.

Το κατά πόσον ο άνθρωπος συμβάλλει στην αλλαγή και προς ποια κατεύθυνση, είναι όμως μια άλλη κουβέντα. Εάν παρόλα αυτά ο άνθρωπος και οι κοινωνίες του, θέλουν να επιβιώσουν σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον, θα πρέπει να είναι ικανοί να προσαρμοστούν σε αυτό.

Θεωρώντας λοιπόν ότι δεν έγιναν λάθη, δηλαδή αρνούμενος κάποιος να κάνει αυτοκριτική, στερεί τη δυνατότητα της βελτίωσης και της αλλαγής. Προβάλλοντας ως δικαιολογία το σύντομο (;) χρονικό διάστημα της διακυβέρνησης και την κακή οικονομική κατάσταση της χώρας, χωρίς ταυτόχρονα να μπορεί να επικαλεστεί ούτε μία σοβαρή πρωτοβουλία που πάρθηκε πριν από το γεγονός, είναι μια έμμεση παραδοχή άγνοιας και αδιαφορίας, σε μια χώρα που ανέκαθεν κινδύνευε από πυρκαγιές.

Άγνοια, αδιαφορία και έλλειψη αυτοκριτικής κάθε άλλο παρά φανερώνουν προσαρμογή, στις νέες συνθήκες. Αυτό οδηγεί σε ένα πολύ ζοφερό συμπέρασμα: Το επόμενο, ακραίο γεγονός, θα μας βρει και πάλι απροετοίμαστους και ως εκ τούτου, η τραγωδία, θα επαναληφθεί. Όπως συνέβαινε μέχρι τώρα… αυτής της τραγωδίας προηγήθηκαν άλλες.

Εάν όμως σκεφτούμε όλα αυτά τα «αν γινόταν αλλιώς» που μας βασανίζουν τόσες μέρες, όχι για να συμμετέχουμε άθελά μας στο άθλιο πολιτικό παιχνίδι που θα ξεκινήσει να παίζεται, τότε αργά ή γρήγορα θα συνειδητοποιήσουμε ότι κάθε ένα από αυτά τα «αν» είναι γεγονότα και συμπεριφορές που έφτιαξαν ένα σκηνικό δεκαετίες τώρα.

Το κάθε «αν» ένα καμένο δέντρο, στο δάσος. Κι έτσι, δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε, ότι η τραγωδία στο Μάτι είναι σαν μια μικρογραφία όλη της καταρρέουσας Μεταπολίτευσης, μέσα σε μόλις 1,5 ώρα. Κι αν το παραδεχθούμε αυτό, τότε μπορούμε να μάθουμε πολλά και να στρέψουμε το βλέμμα μας ολόγυρα. Ξέρετε γιατί; Το ίδιο το γεγονός της κατάρρευσης της κοινωνίας μας, δεν κρύβει από πίσω του, τα ίδια ακριβώς «αν»; Το αφήνω σαν τροφή για σκέψη.

…και οι υπεκφυγές

Προσπαθώντας να επιστρέψω στο αντικείμενό μου διατυπώνω εξ αρχής το εξής συμπέρασμα: Σε ένα θερμότερο περιβάλλον οι πυρκαγιές θα είναι συχνότερες. Έναρξη μπορεί να έχουμε λόγω φυσικών αιτίων, λόγω αμέλειας (τσιγάρα, δίκτυο ΔΕΗ, σκουπίδια και χωματερές, εργασίες στην ύπαιθρο), ή λόγω εμπρησμού.

Τα παραπάνω, μπορούμε ως ένα βαθμό να τα περιορίσουμε, οι τυχαίοι παράγοντες όμως, είναι μέρος του συστήματος και πάντα θα υπάρχουν. Ακόμη και η ανθρώπινη βλακεία. Εφόσον όμως το κλίμα δεν μπορούμε να το αλλάξουμε, ούτε μπορούμε εύκολα να περιορίσουμε τους τυχαίους παράγοντες, γιατί αυτοί που μιλούν για λογαριασμό της κοινωνίας δεν αντιλαμβάνονται ότι το μόνο που μπορεί να αλλάξει είναι η δική μας στάση;

Ως εκ τούτου, πόσο λογικό και παραγωγικό είναι να στρέφεται η αντιπαράθεση στο εάν υπήρξε οργανωμένο σχέδιο εμπρησμού, ή εάν ήταν ένα τυχαίο γεγονός; Το μόνο που εξυπηρετεί είναι το να προχωρήσει η «δημόσια συζήτηση» προς λάθος κατεύθυνση. Στο τέλος, μπορεί και να βρεθεί ένας αποδιοπομπαίος τράγος και έτσι θα προσπαθούν να μας πείσουν ότι επήλθε η κάθαρση στην τραγωδία.

Θα μπορούσα να επικαλεστώ πολλά στοιχεία για τη λάθος μεθοδολογία που ακολουθείται (από την κυβέρνηση) σχετικά με τα αίτια της έναρξης και επέκτασης της πυρκαγιάς για παράδειγμα στην Κινέττα. Περισσότερη σημασία έχει να υπενθυμίσω το γεγονός ότι τέτοιου είδους έρευνες γίνονται ανεξάρτητα, κατόπιν εντολής της κυβέρνησης, χωρίς όμως η τελευταία να έχει καμία απολύτως εμπλοκή.

Σε ένα άθλιο παιχνίδι εντυπώσεων όμως όπως αυτό που στήθηκε, προσπαθώντας να στρέψεις το διάλογο εκεί που σε συμφέρει, είσαι ικανός να παρουσιάσεις χάρτες «copy-paste» από τα «google maps», θυμίζοντας πρακτικές αδιάβαστου πρωτοετή φοιτητή που έφτιαξε μια εργασία στο πόδι, μισή ώρα πριν την εξέταση, για να πάρει 5 και να φύγει.

Ακόμη χειρότερα δε, και με δεδομένη την προχειρότητα, προσπαθείς ακόμη και αδιάβαστος να εκμαιεύσεις το αποτέλεσμα της υποτιθέμενης ανεξάρτητης έρευνας, την ίδια στιγμή που έχεις ξεχάσει να μπεις στον κόπο να μετρήσεις τις πραγματικές αποστάσεις στην εφαρμογή.

Όποιος μπήκε στον κόπο να το κάνει χρησιμοποιώντας τα υποδεικνυόμενα σημεία (πάλι μέσω google maps) θα διαπίστωσε ότι είναι απλούστατα λανθασμένες, τουλάχιστον σε αυτό το υπόβαθρο του χάρτη! Με αυτήν την τακτική, αμφιβάλλω λοιπόν εάν ακόμη κι αυτήν την λεπτομέρεια, δηλαδή το πώς μπήκε η πυρκαγιά, θα μπορέσουμε στ’ αλήθεια να τη βρούμε.

Το πένθος, ως διαδικασία αλλαγής

Αντί επιλόγου, μου ήρθε στο νου κάτι που είχα πριν χρόνια διαβάσει, με αφορμή ένα προσωπικό γεγονός. Μετά από μια απώλεια, ακολουθεί το πένθος. Τα τέσσερα στάδιά του είναι τα εξής: 1. Άρνηση 2. Οργή 3. Κατάθλιψη 4. Αποδοχή.

Για άλλους υπάρχει κι ένα πέμπτο στάδιο που είναι η διαπραγμάτευση, το οποίο βρίσκεται μεταξύ Οργής και Κατάθλιψης. Εν πάσει περιπτώσει, αυτή η διαδικασία, εάν την αφήσουμε να εξελιχθεί φυσιολογικά, μας κάνει σοφότερους, δυνατότερους και πιο ώριμους.

Αν «τα πολλά λόγια είναι φτώχεια», τότε η συγγραφή αυτού του κειμένου είναι ίσως μια μάταια διαδικασία και δεν μπορεί να δώσει παρά ελάχιστα πράγματα στο μέλλον. Όμως, τα δεδομένα – αυτά τα «αν» που έλεγα – τα ξέρουμε καλά ποια είναι και αφορούν έως και τον καθέναν μας προσωπικά. Γνωρίζουμε επίσης ότι η επιστημονική γνώση είναι διαθέσιμη και μπορεί να αποτρέψει, ή έστω να μετριάσει τη δραματικότητα τέτοιων γεγονότων, αρκεί απλώς να ενσωματωθεί στις δομές μας.

Η ελπίδα μου είναι, όλα τα παραπάνω λόγια, να μπορούν απλώς να συνεισφέρουν σε αυτό το 5ο στάδιο του πένθους, αυτό το κρίσιμο στάδιο μεταξύ οργής και κατάθλιψης, δηλαδή στη διαπραγμάτευση. Είναι το στάδιο του εσωτερικού (ή κοινωνικού στην περίπτωσή μας), διαλόγου. Ας το κάνουμε, έστω μεταξύ μας και ο καθένας προσωπικά, όσο πιο ειλικρινά γίνεται.

Όσοι ορίζουν τις τύχες μας, ίσως να θεωρούν ότι το πένθος, στ’ αλήθεια διαρκεί για όσο αυτοί το αποφασίσουν, δηλαδή τρεις ημέρες και ότι μετά, αυτομάτως θα πατήσουμε ένα κουμπί και θα επιστρέψουμε στην «κανονικότητα», δηλαδή σε ό,τι συνέβαινε πριν το γεγονός. Δεν μπορώ προσωπικά να το κάνω. Κι επίσης, με τρομάζει. Αυτή ακριβώς η «κανονικότητα», θα μας οδηγεί ξανά και ξανά σε τέτοιες τραγωδίες.

Φύσει αισιόδοξος, θέλω να ελπίζω σε καλύτερες ημέρες. Αλλά είναι γνωστό ότι η αισιοδοξία γίνεται παράνοια, όταν κάποιος, ή μια ολόκληρη κοινωνία, θεωρεί ότι με το να κάνει ακριβώς τα ίδια πράγματα, ελπίζει στο μέλλον, σε ένα διαφορετικό αποτέλεσμα.

Από την άλλη όμως, η αισιοδοξία γίνεται πραγματικότητα και βίωμα, εάν μετά το πένθος μας, καταφέρουμε να γίνουμε πιο ώριμοι και να λειτουργήσουμε συλλογικά. Με αυτόν τον τρόπο, τιμούμε τους νεκρούς και τους αδικοχαμένους, αλλά κυρίως, τιμούμε και την ίδια μας τη ζωή. Η ευθύνη μας είναι ατομική και συλλογική και είναι πρωτίστως, κοινωνική.
Μοιράσου στο Google Plus
Αν βρήκατε το άρθρο ενδιαφέρον, κάντε κλικ εδώ
Η Freepen.gr ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει για τα άρθρα / αναρτήσεις που δημοσιεύονται και απηχούν τις απόψεις των συντακτών τους. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών ή ότι υπάρχει κάποιο σφάλμα, επικοινωνήστε μέσω e-mail.

Για γρήγορη και άμεση ενημέρωση ακολουθείστε μας στο Twitter και στο Google+.

loading...
loading...