Χειμάρρα, η αυθαιρεσία και η πελατεία της κυβέρνησης είχαν ως αποτέλεσμα την κοινωνική εξαγρίωση

Tην Δευτέρα οι κάτοικοι της Χειμάρρας πραγματοποίησαν διαδήλωση κατά της κατεδάφισης των 19 σπιτιών στο πλαίσιο ενός ρυθμιστικού πολεοδομικού σχεδίου, με την αξίωση της δημιουργίας μιας νέα λεωφόρου.
 
Όλες οι οικογένειες είχαν λάβει ενημέρωση ότι έπρεπε να εκκενώσουν τα σπίτια τους εντός των πέντε ημερών. 

Το γεγονός ότι οι δύο πλευρές αυτής της σύγκρουσης έβαλαν στο παιχνίδι το θέμα του εθνικισμού – η ελληνική κυβέρνηση και οι πολίτες της περιοχής επιμένουν στην αρχαία και αυτόχθονη ελληνική τους προέλευση, και τα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ, χαρακτηρίζουν αυτές τις αξιώσεις «χωρίς ιστορική βάση» – κάνει πιο περίπλοκη αυτή την ιστορία, της οποίας η απαλλοτρίωση 19 σπιτιών είναι ένα μικρό μέρος, αλλά ταυτόχρονα, ένα παράδειγμα για το πώς το γενικό σχέδιο πολεοδομικής ανάπτυξης που έχει αναλάβει η αλβανική κυβέρνηση στο πλαίσιο της διοικητικής -εδαφικής μεταρρύθμισης έρχεται συχνά σε αντίθεση με τα δικαιώματα ιδιοκτησίας και την Σύμβαση του Aarhus. 

Παραμερίζοντας τους εθνικιστικούς τόνους της συζήτησης, ως μια προσπάθεια από τις δύο πλευρές πολιτικοποίηση της, η τωρινή κατάσταση αντιπαραθέσεων είναι άμεσο αποτέλεσμα τριών πολεοδομικών σχεδίων τα οποία επικάθονται το ένα πάνω στο άλλο και της αποτυχίας της κυβέρνησης να συμπεριλάβει τους κατοίκους στην διαδικασία λήψης αποφάσεων. 

Ο διαγωνισμός της Ακτής «Loti 2»
Το πρώτο πολεοδομικό σχέδιο είναι ο διαγωνισμός για την Ακτή που διοργανώθηκε από το AtelierAlbania, με εντολή του Υπουργείου Αστικής Ανάπτυξης και Τουρισμού και του Πρωθυπουργικού Γραφείου. Ο διαγωνισμός προκηρύχθηκε στη 1 Οκτωβρίου 2014, με την μορφή διεθνούς διαγωνισμού που χωριζόταν σε τρία τμήματα και σκοπίμως ήταν διατυπωμένος ως εξής:
Στόχος του διαγωνισμού είναι να παράγει ιδέες, οι οποίες θα οδηγήσουν στην βελτίωση των σχεδίων πολεοδομικής ανάπτυξης, καθώς και των δημόσιων και/ή ιδιωτικών επεμβάσεων. Αυτό θα βοηθήσει κάθε περιοχή να αναπτύξει μια καλύτερη ταυτότητα και ταυτόχρονα να βελτιώσει τις σχέσεις και την αλληλεπίδραση με τα περίχωρα της. 

Τον διαγωνισμό για το Loti 2 (τμήμα 2), του Διαγωνισμού της Ακτής, όπου συμπεριλαμβάνεται η Χειμάρρα με έκταση από την παραλία της Παλάσας μέχρι την παραλία του Λουκόβου, τον κέρδισε η Βελγική αρχιτεκτονική εταιρεία «BastSmets», Son–Group και ο VadimVosters. Το σχέδιό τους, το οποίο κατά ξεκάθαρο τρόπο προτείνει την «συμμετοχή των ντόπιων και των κατοίκων», στην διαδικασία σχεδιασμού, δεν περιέχει καμία ειδική αναφορά για κάποια λεωφόρο στην Χειμαρρα και δεν επιβάλλει την κατεδάφιση των σπιτιών.
 
Το σχέδιο που κέρδισε εξακολουθεί να είναι ασαφές, εν μέρει διότι ο διαγωνισμός ζητά προτάσεις για «διεύρυνση των ορίων δημιουργικότητας, ενώ ταιριάζει στο πλαίσιο τοποθέτησης υψηλών προδιαγραφών». Όπως και να έχει, στην πρόταση συμπεριλαμβάνονται ορισμένες εικόνες που περιλαμβάνουν επέμβαση της «εφαρμοσμένης τέχνης στην περιοχή» κατά μήκος της παραθαλάσσιας ακτής. 

Το Εθνικό ρυθμιστικό σχέδιο Loti 6
Το δεύτερο πρόγραμμα του σχεδίου πολεοδομικής ανάπτυξης, το οποίο σχετίζεται με την κατάσταση στην Χειμάρρα είναι τμήμα του περιφερειακού ρυθμιστικού σχεδίου που σχεδιάστηκε με αίτημα του υπουργείου Αστικής Ανάπτυξης και Τουρισμού στο πλαίσιο της διοικητικής εδαφικής μεταρρύθμισης, η οποία μείωσε κατά δραστικό τρόπο τον αριθμό των Δήμων της Αλβανίας. Το Εθνικό Ρυθμιστικό Σχέδιο χωρίζεται σε δέκα περιφερειακά τμήματα (lote), τα οποία δημοσιεύθηκαν σε έντυπο της Υπηρεσίας Δημόσιων Συμβάσεων στις 10 Αυγούστου 2015. Το τμήμα (loti) 6 συγκέντρωσε μαζί τους Δήμους Αυλώνας, Χειμάρρας, Αγ. Σαράντα, Κονίσπολης, και αποτελούνταν από ένα συνολικό προϋπολογισμό αξίας 77 εκατ. λεκ (περίπου 560 χιλιάδες ευρώ), τα οποία θα διατίθεντο από τον κρατικό προϋπολογισμό. 

Η απόφαση του Διαγωνισμού ανακοινώθηκε στις 29 Μαρτίου 2016, λίγους μήνες αφού είχαν ανακηρυχθεί οι νικητές όλων των υπόλοιπων τμημάτων. Νικητής αναδείχθηκε ένας όμιλος DEAGroup, ThymioPapayannisAssociatesSA με προσφορά περίπου 62 εκατ. Λεκ. (σ.σ. Ο Θύμιος Παπαγιάννης είναι Έλληνας). 

Απ’ ότι φαίνεται αιτία της αναβολής της ανακοίνωσης ήταν η έφεση που έγινε από τις δύο εταιρείες στις 27 Νοεμβρίου 2015 και τον Όμιλο C.E.CGroup και ERAL–G στις 22 Ιανουαρίου 2016, η οποία όχι μόνο είχε κάνει μια προσφορά μισό εκατομμύριο λιγότερο από την εταιρία που κέρδισε, αλλά επίσης είχε κερδίσει και υψηλότερη αξιολόγηση στην τεχνική πρόταση (89,14 σε σύγκριση με την 75,14 του Ομίλου που κέρδισε). Η πραγματική βάση της επιλογής του DEAGroup μέχρι στιγμής είναι ασαφής, καθώς οι προτάσεις των συμμετεχόντων του διαγωνισμού δεν έχουν δημοσιευθεί. 

Ο πεζόδρομος της Χειμάρρας
Παράλληλα με την ανάπτυξη του περιφερειακού ρυθμιστικού σχεδίου της Αυλώνας, της Χειμάρρας, των Αγ. Σαράντα και της Κονίσπολης, το Ταμείο Ανάπτυξης της Αλβανίας – κυβερνητική υπηρεσία υπό τον έλεγχο του Υπουργικού Συμβουλίου- προκήρυξε διαγωνισμό για την κατασκευή του πεζόδρομου στην Χειμάρρα στις 31 Αυγούστου 2015 με συνολικό προϋπολογισμό αξίας περίπου 1,6 εκατ. ευρώ. 

Ο διαγωνισμός αυτός βασίστηκε σε μια απόφαση του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας, επικεφαλής του οποίου είναι ο Π/Θ Έντι Ράμα, σχετικά με «αποκατάσταση του κεντρικού τμήματος της ακτής της Χειμάρρας». 

Υπάρχουν ισχυρισμοί ότι σχέδιο του πεζόδρομου βασίζεται στην πρόταση της βελγικής εταιρίας BartSmets. Παρόλα αυτά ο συνημμένος χάρτης της απόφασης του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας δείχνει ξεκάθαρα ένα πεζόδρομο από μπετό κατά μήκος της ακτής, με σκαλιά που κατεβαίνουν στην θάλασσα. Τίποτα από αυτά δεν φαίνεται να ήταν μέρος της πρότασης του νικητή του διαγωνισμού για την Ακτή Loti 2, η οποία κάνει λόγο για καλλιτεχνικές επεμβάσεις και όχι για τμήματα από μπετόν για πεζοπόρους. 

Το ερώτημα που εμείς θέτουμε είναι: Γιατί η Αλβανική κυβέρνηση ξοδεύει 85 χιλιάδες ευρώ για ένα έργο που κέρδισε τον διαγωνισμό, όταν στην πραγματικότητα δεν χρησιμοποιεί τις ιδέες του;
Στις 20 Οκτωβρίου 2016, η εταιρεία Fusha ΕΠΕ, μια εταιρία με καλές σχέσεις με τον Ράμα, ανακηρύχθηκε αυτόματα νικητής, με μια προσφορά σχεδόν 194 εκατ. λεκ (περίπου 1,4 εκατ. ευρώ), υψηλότερη από τις τρεις υπόλοιπες προσφορές. 

Οι έξι υπόλοιπες εταιρείες που συμμετείχαν στον διαγωνισμό αποκλείστηκαν από τον διαγωνισμό.
Όπως για κάθε σχέδιο κατασκευής, η κατασκευή του πεζόδρομου Χειμάρρας συνοδεύθηκε με έναν Διαγωνισμό για την επιβλέψει των εργασιών. Ο Διαγωνισμός αυτός προκηρύχθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2015, ακυρώθηκε στις 1 Νοεμβρίου και προκηρύχθηκε εκ νέου στις 2 Νοεμβρίου του ίδιου έτους. Ο ίδιος Διαγωνισμός προκηρύχθηκε ξανά για τρίτη φορά στις 23 Νοεμβρίου 2015 και ακυρώθηκε εξαιτίας προβλημάτων με την ηλεκτρονική διεύθυνση του φορέα που δεχόταν τις προσφορές. Στο τέλος τον Διαγωνισμό κέρδισε η εταιρεία Taulant ΕΠΕ, ο νικητής ανακοινώθηκε στις 28 Δεκεμβρίου. Η Σύμβαση με την εταιρεία υπεγράφη στις 18 Ιανουαρίου 2016, και μια εβδομάδα αργότερα άρχισαν οι πρώτες κατεδαφίσεις από το IKMT. 

Από την στιγμή που η κυβέρνηση, υπέγραψε την συμφωνία της με την εταιρεία Fusha ΕΠΕ, η κατασκευή του πεζόδρομου έχει προκαλέσει κοινωνικές συγκρούσεις στην Χειμάρρα, οι οποίες κορυφώθηκαν με την πρόσφατη διαδήλωση, στην οποία αναμίχθηκε και η ελληνική κυβέρνηση.
Ανεξάρτητα από την ζημία που οι διαδηλώσεις – και η προκλητική απάντηση της Κυβέρνησης εναντίον τους- μπορεί να προκαλέσουν στις διεθνείς σχέσεις της Αλβανίας και την ένταξη της στην ΕΕ, η Χειμάρρα αποτελεί περίπτωση μελέτης για διασπάθιση δημοσίου χρήματος για σχέδια τα οποία πάνω απ’ όλα δημιουργούν κοινωνικές εντάσεις. 

Καταρχάς, το σχέδιο του πεζόδρομου της Χειμάρρας, αντί να αναπτύσσεται ακριβώς στο πλαίσιο του διαγωνισμού για την Ακτή, φαίνεται να μην έχει καμία άμεση σχέση με καμία από τις ιδέες ή τις συστάσεις της εταιρείας BureaBasSmets. Ο ρόλος ενός διαγωνισμού – ο οποίος υποτίθεται ότι θα δημιουργούσε νέες ιδέες με υψηλά πρότυπα- ήταν αμελητέος στην διαδικασία λήψης αποφάσεων από την κυβέρνηση. 

Δεύτερον, οι καθυστερήσεις στις διαδικασίες για το Εθνικό ρυθμιστικό σχέδιο του Τμήματος 6 (loti 6), αποδεικνύουν ότι στο παιχνίδι υπήρχε κάτι περισσότερο από τον ανταγωνισμό στην αγορά.
Τρίτον, οι διαδικασίες του Διαγωνισμού για τον πεζόδρομο της Χειμάρρας, βάσει των οποίων αναδείχθηκε νικητής η εταιρεία Fusha ΕΠΕ εγείρουν ορισμένα ερωτήματα. Πρέπει να επισημάνουμε εδώ ότι ορισμένα από τα μέλη της Επιτροπής του Διαγωνισμού για την Ακτή εμπλέκονται ταυτόχρονα στο σχέδιο για την κατασκευή της νέας πλατείας Skenderbej στα Τίρανα, έργο το οποίο έχει κερδίσει επίσης η εταιρεία FushaΕΠΕ. 

Τα μέλη της Επιτροπής JohanAnrys και FreekPersyn είναι και οι δύο ιδρυτές της αρχιτεκτονικής εταιρίας51N4E, η οποία μαζί με τον AnriSala, στενό φίλο του Ράμα, έχουν σχεδιάσει το έργο για την πλατείαSkenderbej. 

Ένα άλλο μέλος είναι ο ArtanShkreli, Σύμβουλος του Ράμα, ο οποίος εμπλέκεται στο σχέδιο για την πλατεία των Τιράνων. Η Εγκλαντίνα Γκιερμένι, Υπουργός Αστικής Ανάπτυξης και Τουρισμού, ήταν επίσης μέλος της Επιτροπής. 

Δηλαδή 4 από τα 7 μέλη της επιτροπής, οι οποίοι επέλεξαν το έργο που κέρδισε τον Διαγωνισμό για το τμήμα 2 (lotin2) για την Ακτή, την κατασκευή το οποίου κέρδισε η εταιρεία Fusha ΕΠΕ, συνεργάζονται επίσης με την ίδια εταιρεία που κέρδισε το έργο για την πλατεία των Τιράνων.
Αινιγματική παραμένει η λογική με την οποία στην Επιτροπή έχουν επιλεχθεί ως μέλη δυο συνέταιροι της ίδια εταιρείας σχεδιασμού (η οποία στο παρελθόν έχει κατηγορηθεί από βελγικές Αρχές για διαφθορά σε Διαγωνισμούς στην Αλβανία). 

Τέλος, πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι όλες αυτές οι διαδικασίες έχουν γίνει κατά παραβίαση των σημαντικότερων νόμων της χώρας. Είναι ξεκάθαρο από την αντίσταση των κατοίκων ότι εκείνοι δεν έχουν λάβει μέρος στην λήψη αποφάσεων και ούτε έχουν ενημερωθεί νωρίτερα για το σχέδιο. Το γεγονός αυτό αποτελεί ξεκάθαρη παραβίαση της Σύμβασης Aarhus, η οποία υπερέχει και έναντι του Συντάγματος τη χώρας.
 
Αν η Σύμβαση Aarhus εφαρμοζόταν, οι πολίτες θα έπρεπε να έχουν ενημερωθεί και να συμμετάσχουν στην λήψη απόφασης, την διαδικασία σχεδιασμού του κάθε σχεδίου που αναφέρθηκε ανωτέρω, όπως και στην διαδικασία της λήψης άδειας δόμησης από την εταιρεία Fusha ΕΠΕ.
Από την άλλη πλευρά η εντολή για την έξωση των κατοίκων και της κατεδάφισης των σπιτιών τους εντός πέντε ημερών, χωρίς να έχουν γίνει αρχικά η διαδικασίες απαλλοτρίωσης αποτελεί ξεκάθαρη παραβίαση του Νόμου και πάνω απ’ όλα των βασικών δικαιωμάτων. 

Το κοινό όλων αυτών των σημείων είναι το εξής: Η έλλειψη διαφάνειας στην λήψη αποφάσεων από την πλευρά τη κυβέρνησης και τα δημόσια έξοδα που έχουν ως αποτέλεσμα την δημιουργία ακατάλληλων έργων, διασπαθίζοντας τους δημόσιους πόρους, όπως βλέπουμε και στην Χειμάρρα, μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές κοινωνικές ανησυχίες.
Τίποτα από αυτά δεν χρειάζεται. 

Πηγή: exit.al 

Μοιράσου στο Google Plus
Αν βρήκατε το άρθρο ενδιαφέρον, κάντε κλικ εδώ

Για γρήγορη και άμεση ενημέρωση ακολουθείστε μας στο Twitter και στο Google+.

loading...