Σκάει σύντομα το ασφαλιστικό και θα συμπαρασύρει πολλούς...

Του Μανώλη Γραφάκου 
 
Η βαθιά οικονομική κρίση της χώρας, οφείλεται κατά τη γνώμη μου, κυρίως στους ακόλουθους τέσσερις λόγους:

α) Στην κακή διάρθρωση και εκμετάλλευση του ασφαλιστικού μας συστήματος, που έβγαζε αλόγιστα συνταξιούχους με καλές συντάξεις σε χαμηλές ηλικίες, πρακτική που το πολιτικό σύστημα χρησιμοποιούσε προκειμένου να δημιουργεί εκλογική πελατεία.
β) Το μεγάλο, σπάταλο, γραφειοκρατικό και αναποτελεσματικό κράτος, που ακόμα και σήμερα συνεχίζει να απορροφά για τη λειτουργία του, υπερβολικούς πόρους από τον ιδιωτικό τομέα, τον οποίο επιβαρύνει διαρκώς με πρόσθετους φόρους. 
γ) Στα κόκκινα δάνεια των τραπεζών που προήλθαν από χάρες (θαλασσοδάνεια), κακή εκτίμηση του κινδύνου των τραπεζιτών στα δάνεια που έδιναν και από την ύφεση της οικονομίας.
δ) Στην υποχώρηση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας μας, κάτι που επιβάρυνε σημαντικά το εμπορικό ισοζύγιο της χώρας και συνακόλουθα τον εθνικό μας πλούτο.

Κατά τη γνώμη μου, το ασφαλιστικό είναι η κύρια αιτία που φτάσαμε μέχρι εδώ. 
Τα νούμερα που ακολουθούν μιλούν από μόνα τους:


Έτος
Συνολική συνταξιοδοτική δαπάνη Ταμείων και κράτους (δις ευρώ)
Συνταξιοδοτική δαπάνη ως ποσοστό του ΑΕΠ
Κρατική χρηματοδότηση του ασφαλιστικού  (δις ευρώ)
Κρατική χρηματοδότηση ασφαλιστικών ελλειμμάτων ως ποσοστό του ΑΕΠ
2000
14,4
10,6%
7,4
5,2%
2009
32,7
13,8 %
23,0
9,7%
2014
29,4
16,4 %
17,0
9,5%
 
Η κατάσταση αυτή δεν μπορούσε να συνεχιστεί, για αυτό και ένα μεγάλο μέρος των παρεμβάσεων των μνημονίων αφορούσε τον περιορισμό των συντάξεων, κύριων και επικουρικών.

Οι τάσεις στο ασφαλιστικό μας σύστημα εξακολουθούν να είναι σε βάρος μας. Η σχέση εργαζομένων προς συνταξιούχους διαρκώς επιδεινώνεται. Σήμερα είναι περίπου 1,3 εργαζόμενοι προς 1 συνταξιούχο και βαίνει συνεχώς μειούμενη.

Ανάλογα κακή είναι η σχέση εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα, προς συνταξιούχους, ανέργους και δημοσίους υπαλλήλους. Το 2008 οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα και οι αυτοαπασχολούμενοι ήταν 3.740.600 άτομα και το 2013 έπεσε σε 2.784.000 άτομα περίπου. Αν αναρωτηθεί κανείς ότι το προϊόν αυτής της παραγωγής διοχετεύεται για κάλυψη δαπανών στο δημόσιο, για το σύνολο της συνταξιοδοτικής δαπάνης και για δαπάνες για ανέργους και κοινωνικές παροχές, τότε είναι κατανοητή η τραγική επιβάρυνση της κατάστασης.

Σημειώνω δε, ότι οι νέοι απασχολούμενοι που εισέρχονται δειλά στην αγορά εργασίας, εργάζονται με ιδιαίτερα χαμηλούς μισθούς ή με ευέλικτες μορφές απασχόλησης, άρα συμβάλλουν ελάχιστα με τις ασφαλιστικές τους εισφορές στη ρευστότητα των ασφαλιστικών ταμείων. (Σεπτ 2014, 51,5% μόνιμοι και 48,5% ευέλικτες μορφές και Σεπτ 2016, 46,6% μόνιμοι και 53,4% ευέλικτες μορφές). 

Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι. Είναι όλοι σε βάρος μας και δείχνουν καθαρά τι έρχεται. 

Με βάση τα παραπάνω, εκτιμώ ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο το ασφαλιστικό μας σύστημα να διατηρήσει τις συντάξεις που σήμερα δίνει στους ασφαλισμένους του. Άρα νέα μείωση συντάξεων πολύ φοβάμαι ότι επέρχεται.

Επιπρόσθετα, νομίζω ότι από τις αρχές του 2017 που θα εφαρμοστεί ο νέος νόμος για τις συντάξεις, ο Νόμος Κατρούγκαλου, θα έχουμε ουσιαστική μείωση των εισπράξεων από ασφαλιστικές εισφορές, όχι μόνο λόγω των τάσεων που προανέφερα, αλλά και του γεγονότος, ότι η σύνδεση της ασφαλιστικής υποχρέωσης με τα φορολογικά έσοδα, θα καταστήσει πραγματικά απαγορευτική την καταβολή τους από τους επαγγελματίες. Έτσι μοιραία ή θα έχουμε κλείσιμο φορολογικών μονάδων (ήδη πολλοί με "μπλοκάκια" κάνουν παύση δραστηριότητας) ή θα έχουμε εκτεταμένη εισφοροαποφυγή και φοροαποφυγή, κάτι που θα μειώσει και τα δημόσια έσοδα και τα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων.

Κλείνοντας, έχω την εντύπωση ότι η διαρκώς επιδεινούμενη κατάσταση στο ασφαλιστικό θα οδηγήσει σε εκτροχιασμό του οικονομικού προγράμματος της Κυβέρνησης. Η αδυναμία είσπραξης εισφορών, θα φέρει σοβαρή ταμειακή ασφυξία και αδυναμία καταβολής συντάξεων, άρα νέα μείωσή τους. Ήδη θυμίζω ότι προκειμένου να πληρωθούν συντάξεις του Οκτωβρίου 2016, χρησιμοποιήθηκαν 370 εκατ. ευρώ του ΑΚΕΓΕ.

Απάντηση σε αυτή την κατάσταση, σε αυτό το σύστημα που πνέει τα λοίσθια, είναι ένα άλλο ασφαλιστικό, που θα έχει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

* Καταβολή από τον κρατικό προϋπολογισμό εθνικής σύνταξης σε όλους τους Έλληνες άνω των 67 ετών, με συνολική δαπάνη περίπου 8-8,5% του ΑΕΠ. Αυτό θα δίνει σύνταξη περίπου 650-700 ευρώ το μήνα.
* Ενεργοποίηση του ιδιωτικού τομέα, ώστε ο κάθε Έλληνας να έχει συμπληρωματική ασφάλιση ανάλογα με τις εισφορές που επιθυμεί και μπορεί να δίνει.
* Δημιουργία ενός και μόνο δημοσίου ασφαλιστικού ταμείου, με κατάργηση όλων των ασφαλιστικών οργανισμών, καθώς και λοιπών οργανισμών όπως πχ. ο ΟΑΕΔ, που δημιουργούν ένα κουβάρι οικονομικών σχέσεων, υποχρεώσεων και ταμειακών ροών που κοστίζει στο δημόσιο περί τα 800 εκατ. ευρώ το χρόνο.
* Άρα κατάργηση όλων των ασφαλιστικών εισφορών που πληρώνουν σήμερα οι Έλληνες και έτσι το κράτος να έχει μόνο το μέτωπο της φορολογίας και της φοροδιαφυγής να αντιμετωπίσει. 

Αυτό θα πει ουσιαστικό μάζεμα, ουσιαστική μεταρρύθμιση. 

Ας δούμε λοιπόν νέους δρόμους στο ασφαλιστικό μας σύστημα και να εστιάσουμε στη μελέτη εφαρμογής ενός νέου απλού συστήματος και στην αντιμετώπιση του κόστους του για μια μεταβατική περίοδο 10 ετών περίπου.

* Ο κ. Μανώλης Γραφάκος είναι οικονομολόγος, πρώην Δήμαρχος Μελισσίων, Γεν. Γραμματέας Δήμου Μεταμόρφωσης

Μοιράσου στο Google Plus
Αν βρήκατε το άρθρο ενδιαφέρον, κάντε κλικ εδώ

Για γρήγορη και άμεση ενημέρωση ακολουθείστε μας στο Twitter και στο Google+.

loading...